ترسیم منحنی های عیارـ تناژ به روش های فرکتالی و مقایسه آن با روش های زمین آمار (مطالعه موردی: کانسار طلای کوه زر تربت حیدریه)
چکیده
تغییرات ذخیره و عیار متوسط بر حسب تغییرات عیار حد که تحت عنوان منحنی های عیار- تناژ از آن نام میبرند، یکی از مهم ترین فاکتورهای سرمایهگذاری و تحلیل ریسک و عدم قطعیت برای بهرهبرداری از یک کانسار محسوب میشود. به طور متداول، برای ترسیم این منحنی ها از اطلاعات اکتشافی استفاده کرده و به کمک روش های کلاسیک و زمین آمار این کار صورت میگیرد. در این مقاله روش های جدید فرکتالی برای ترسیم این منحنی ها بکار برده شده است. در روش های فرکتالی بدون جایگزینی و یا حذف دادههای خارج از ردیف، میتوان یک رابطهی توانی بین دادهها برقرار کرد. سپس به کمک این رابطه میتوان حجم (در صورت استفاده از متغیر ضخامت)، عیار متوسط (در صورت استفاده از متغیر عیار) و مقدار فلز (در صورت استفاده از متغیر عیار× ضخامت) کانسار را محاسبه کرد و به کمک آن ها منحنی های عیار-تناژ را ترسیم نمود. یکی از زون های کانی زایی کانسار طلای کوه زر تربتحیدریه به عنوان مطالعه موردی استفاده شده است و به کمک روش های فرکتالی عددی- اندازهای و عیار- مساحت منحنی های عیار- تناژ آن محاسبه و ترسیم شده است. سپس نتایج به دست آمده با روش های مرسوم زمین آمار مقایسه شده است. محاسبات نشان میدهد که حداقل اختلاف بین روش های زمین آمار و فرکتالی در برآورد ذخیره صفر و حداکثر 2/22% و برای عیار متوسط حداقل 3/0% و حداکثر 4/14% است. عدم وجود اختلاف معنیدار بین نتایج توسط آمار توصیفی ثابت شده است. مهم ترین مزیت استفاده از روش های فرکتالی استفاده از دادههای خام، امکان برآورد با دادههای نامنظم و چگالی کم و محاسبات سادهتر است.