مقایسه برازش برخی از مدل های ریاضی به منظور توصیف کینتیک تخمیر شکمبه ای بر اساس آزمون تولید گاز برای علوفه یونجه
چکیده
در این تحقیق از مدلهای ریاضی برای بررسی کینتیک تخمیر شکمبهای علوفه یونجه استفاده شد. این مدلها شامل مدل نمایی (exp)، میکائیلیس-منتن (mic)، میچرلینگ (mit)، ویبول (web)، کورکمز-اوکاردس (kor) و فرانس (frc) بودند. آزمون تولید گاز در 4 دوره جداگانه انجام شد. تعداد 3 عدد سرنگ (3 تکرار) حاوی نمونه خوراک برای هر دوره در نظر گرفته شد و حجم گاز تولید شده در هر دوره در زمانهای مختلف انکوباسیون (144 ساعت) به وسیله این مدلها برازش شد. از آمارههای میانگین مربعات خطا (mse)، ضریب تعیین (r2) و میانگین درصد خطا (mpe) برای نکویی برازش مدلها استفاده شد. از آزمونهای دوربین-واتسون، شاپیرو-ویلک، معیار اطلاعات بیزی (bic)، معیار اطلاعات آکائیک (aic) و فاکتور صحت (af) برای انتخاب بهترین مدل استفاده شد. نتایج نشان داد مقدار mse در مدلهای frc (852/0) و mic (917/0) نسبت به مدل exp (437/7) کمتر بود (05/0p<)، اما مقدار r2 در مدلهای frc و mic (به ترتیب 997/0 و 997/0) در مقایسه با مدل exp (973/0) بیشتر بود (05/0p<). آزمون شاپیرو-ویلک نشان داد بهغیر از مدل exp، مقدار خطا در همه مدلها دارای توزیع نرمال بود. مقادیر کمتر bic،aic و af در مدل frc (به ترتیب 47/6- ، 18/6- و 20/2) و در مدل mic (به ترتیب 32/4- ، 98/3- و 40/2) نشان داد که این مدلها دارای نکویی برازش بهتری در مقایسه با سایر مدلها بودند. به طور کلی مدلهای frc و mic کینتیک تخمیر شکمبهای علوفه یونجه را با دقت بیشتری برآورد کردند. لذا میتوان برای توصیف پروفیل تولید گاز از مدلهای فوق بهجای مدل exp استفاده شود.