اثرات کوتاه مدت ریزگردها بر علائم حیاتی و برخی از فاکتورهای خونی و سرمی گاوهای نژاد هلشتاین در استان ایلام
چکیده
ریزگردها که بسیاری از استان های ایران را گرفتار خود ساختهاند، آثار مخربی بر شرایط فیزیولوژیک انسان، گیاهان و دامهای این مناطق نیز داشته اند. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر کوتاهمدت ریزگردها بر علائم حیاتی و بعضی از فاکتورهای خونی و سرمی گاوهای نژاد هلشتاین در استان ایلام میباشد. در این مطالعه تعداد 80 رأس گاو ماده بالغ و سالم انتخاب شد. دو روز قبل از ورود ریزگردها علاوه بر ثبت علائم حیاتی، یک نمونه خون از هر دام اخذ شد (قبل از مواجهه). سپس در چهار نوبت مجزا (هر سه روز یکبار) ابتدا دمای بدن، تعداد ضربان قلب و تنفس آنها ثبت شد و در هر نوبت به میزان 5 میلیلیتر از ورید وداج آنها خونگیری بهعمل آمد. ریزگردها سبب افزایش معنیدار تعداد ضربان قلب و تنفس گاوها و همچنین میزان گلبولهای قرمز (rbc)، درصد هماتوکریت (pcv )، تعداد کل گلبولهای سفید (total wbc)، لنفوسیت (lym) و ائوزینوفیلهای (eos)آنها نسبت به قبل از مواجهه شد (05/0p<). همچنین برخی از فاکتورهای سرمی از قبیل کلسترول (chol)، تری گلیسرید (tg)، اسید چرب با چگالی پایین (ldl)، اسید چرب با چگالی بالا (hdl)، پروتئین تام (tp) و پروتیئن واکنشیc (crp) نسبت به قبل از مواجهه افزایش داشته که این افزایش فقط در مورد tg، tp و crp معنیدار بود (05/0p<). نتایج مطالعه نشان داد که ریزگردها در کوتاهمدت سبب تغییرات در علائم حیاتی نظیر افزایش تنفس تعداد، ضربان قلب و تغییر در تعداد گلبول های سفید خون گاوهای هلشتاین میشوند.