مقاله

شبیه سازی روند تغییرات خصوصیات شیمیایی خاک در اثر آبیاری با پساب با استفاده از مدل برنامه ریزی بیان ژن (gep)

مینا ارست، دانش آموخته کارشناسی ارشد بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران غلامرضا زهتابیان، استاد گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران محمد جعفری، استاد گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران حسن خسروی، استادیار گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران سعید شجاعی، دانش آموخته کارشناسی ارشد بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به رشد روزافزون جمعیت در مناطق خشک و نیمه­خشک، محدودیت منابع آب رو به افزایش است. از این رو استفاده از آب­های غیرمتعارف به عنوان ابزار مهمی در مدیریت منابع آب در مناطق خشک به حساب می­آید. در این بین بهره گیری از پساب فاضلاب شهری برای آبیاری به صورت توأمان با طرح های بیابان زدایی از مواردی است که جای بررسی و مطالعه دارد. اثری که این گونه آب­ها بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک برجا می گذارد، اهمیت زیادی دارد. در دهه اخیر روش­های هوشمند مصنوعی به خاطر قابلیت شبیه­سازی فرآیندها در زمینه­های مختلف کاربرد زیادی پیدا کرده­اند. برنامه­ریزی بیان ژن (gep) جزء الگوریتم­های تکاملی محسوب شده و قادر به بهینه­سازی ساختار مدل و مولفه­های آن می­باشد. در این تحقیق به ارزیابی توانایی و دقت مدل برنامه­ریزی بیان ژن(gep) در شبیه­سازی تغییرات میزان سدیم، اسیدیته و هدایت الکتریکی خاک در زمین­های تحت آبیاری با پساب و زمین­های فاقد آبیاری در دشت قم پرداخته شد. برای مدل­سازی تغییرات خصوصیات شیمایی خاک، به صورت تصادفی70 درصد داده­های مشاهداتی مربوط به هدایت الکتریکی، اسیدیته و سدیم خاک به­منظور تعیین مدل مناسب مورد استفاده قرار گرفته و مابقی داده­ها در واسنجی مدل­های مورد نظر بهره برده­شد و پارامترهای شیمیایی خاک به عنوان متغیر مستقل و تیمار پساب به عنوان تابع انتخاب گردید. نتایج مقایسه ژنی نشان داد که برنامه­ریزی بیان ژن، به خوبی روند تغییرات خصوصیات شیمیایی خاک را مدل سازی کرده است و در بهترین حالت اجرای مدل، بالاترین مقدار ضریب تعیین، برای هدایت الکتریکی (97/0 =2r)، اسیدیته (96/0=2r) و سدیم محلول خاک (97/0=2r) محاسبه شد.

اسناد مشابه