ارزیابی اثرات انتشار گازهای گلخانه ای و تغییرات اقلیم بر عرضه و تقاضای آب آبیاری و تولیدات کشاورزی در حوزه های آبخیز استان قزوین
چکیده
در مطالعه حاضر ابتدا با بهرهگیری از دادههای سری زمانی سالهای 92-1385 و مدل شبیهسازی rcm-precis اثر انتشار گازهای گلخانه ای بر متغیرهای اقلیمی دما و بارش تحت سناریوهای مختلف در حوزههای آبخیز استان قزوین بررسی شد. سپس، جهت بررسی میزان اثرگذاری متغیرهای دما و بارش بر عملکرد محصولات منتخب از روش حداقل مربعات معمولی (ols) و تحلیلهای رگرسیونی استفاده شد. در ادامه با لحاظ نمودن نتایج تحلیل رگرسیونی در مدل برنامهریزی ریاضی مثبت (pmp)، میزان تغییرات به وجود آمده در عرضه و تقاضای آب آبیاری و تولیدات بخش کشاورزی در حوزه های آبخیز استان قزوین بررسی شد. نتایج نشان داد که انتشار گازهای گلخانهای تحت سناریوهای a، b و c متغیرهای اقلیمی دما و بارش را به میزان 43/0 تا 27/1 درجه سانتیگراد و 1/14- تا 31/1 میلی متر متأثر میسازد که این امر عملکرد محصولات منتخب را در سطح حوزههای آبخیز استان قزوین تغییر میدهد. با تغییر در عملکرد، سطح زیرکشت محصولات زراعی از 51/10- تا 17/3 درصد، میزان عرضه آب آبیاری از 4/10- تا 64/1 درصد و میزان تقاضای آب آبیاری از 60/1 تا 35/7 درصد تغییر میکند. همچنین، نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین کاهش شکاف بین عرضه و تقاضای آب آبیاری در حوزه های آبخیز خررود و شاهرود به میزان 20/9 و 82/1 درصد حاصل میشود.