تأثیر نوسانات زمانی فرسایندگی باران بر تغییرات فصلی رسوب دهی معلق (مطالعه ی موردی: حوزه کسیلیان)
چکیده
شدت فرسایش و عوامل مؤثر بر آن به دلیل نوسانهای فصلی آب و هوایی در طول سال تغییر می کنند. این پژوهش با هدف تعیین تغییرات زمانی فرسایندگی باران و رسوبدهی و تعیین زمانهای بحرانی از نقطه نظر خطر فرسایش در حوزهی کسیلیان انجام شد. به این منظور شاخص فرسایندگی باران ماهانه در 27 ایستگاه موجود در داخل و اطراف حوزه از ارتباط بین شاخصei30 با شاخصهای سهلالوصول محاسبه و پس از انجام درونیابی به روش کریجینگ، میانگین ماهانه فرسایندگی حوزه به دست آمد. برای برآورد رسوبدهی از تلفیق منحنی سنجه رسوب حد وسط دسته ها و آمار جریان روزانه ایستگاه خروجی حوزه در شیرگاه استفاده شد. پس از محاسبهی شاخص فرسایندگی و رسوب خروجی از حوزه در بازههای ماهانه، رابطه بین این دو مورد بررسی و تحلیل قرارگرفت. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فرسایندگی باران و رسوبدهی تغییرات فصلی شدیدی دارند. فرسایندگی باران ماهانه حوزه دارای دو اوج یکی در اواخر پاییز در ماههای آبان و آذر با مقدار 41 و 29 مگاژول میلیمتر بر هکتارساعت و دیگری در اوایل بهار در فروردین ماه با مقدار 24 مگاژول میلیمتر بر هکتارساعت بود. در حد فاصل این دو اوج، فرسایندگی ناچیز است که دلیل احتمالی آن تغییر نوع بارشها به دلیل کاهش دما در طول زمستان میباشد. اما رسوبدهی، دارای یک اوج میباشد که آن هم در بهار، ماههای فروردین و اردیبهشت با مقدار 13175 و 7200 تن رخ داده است. علت این تک اوجی بودن، میتواند جذب بخش عمده بارشهای ابتدای سال آبی به علت خشک بودن زمین باشد. در حالی که با مرطوب شدن خاک در ماههای بهار، ضریب رواناب افزایش و فرسایش نیز بیشتر میشود.