تأثیر آموزش تغذیه بر اساس مدل basnef بر رفتارهای تغذیه ای و شاخص های کنترل قند خون بیماران سالمند مبتلا به دیابت نوع ۲

آرش نجیمی، کارشناس ارشد آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران غلامرضا شریفی راد، استاد، آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران اکبر حسن زاده، مربی، گروه آمار و اپیدمیولوژی، دانشکده ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران لیلا آزادبخت، دانشیار، مرکز تحقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه ی جامعه، دانشکده ی تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

مقدمه: مطالعه ی حاضر با هدف بررسی اثربخشی مدل basnef (باور ها، نگرش ها، هنجار های انتزاعی و عوامل قادر کننده) در آموزش تغذیه به سالمندان (≥ 60 سال) مبتلا به دیابت نوع 2 انجام پذیرفت. روش ها: در این مطالعه 100 نفر سالمند دیابتی به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد تقسیم شدند. اطلاعات هر دو گروه به صورت مشابه و در دو زمان قبل و 3 ماه پس از مداخله ی آموزشی جمع آوری گردید. مداخله ی آموزش تغذیه در گروه مداخله بر اساس نیازسنجی اولیه و سازه های مدل basnef انجام شد و نتایج به وسیله ی آزمون های 2 χ، student-t و paired-t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین نمره ی آگاهی و متغیرهای اجزای مدل basnef در گروه مداخله بهبود معنی داری نشان داد (001/0 > p). علاوه بر آن، مقایسه ی رفتارهای تغذیه ای 3 ماه پس از مداخله ی آموزشی نیز حاکی از بهبود معنی دار در گروه مداخله بود. میانگین سهم روزانه ی دریافت گروه غذایی میوه و سبزیجات در گروه مداخله افزایش یافت (001/0 > p). مقایسه ی میزان قند خون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله در گروه مداخله کاهش معنی داری را (به ترتیب 5/19 میلی گرم در دسی لیتر و 36/0 درصد) نشان داد. نتیجه گیری: مداخله ی آموزش تغذیه بر اساس مدل basnef علاوه بر بهبود آگاهی و نگرش سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2، سبب بهبود رفتار های تغذیه ای آنان نیز شد که این امر در مدت 3 ماهه ی مداخله ی آموزشی موجب بهبود در شاخص های کنترل قند خون نیز گردید.