بررسی اثرات تک دوز مت آمفتامین بر روی تکثیر و آپوپتوزیس سلول های اجدادی اسپرم در موش صحرایی بالغ
چکیده
مقدمه: مت آمفتامین یک داروی محرک سیستم عصبی مرکزی می باشد که به طور فزآینده ای توسط جوانان و نوجوانان مورد سوء استفاده قرار می گیرد. اثرات مت آمفتامین بر روی سیستم تولید مثل جنس نر ناشناخته می باشد. در این مطالعه ی تجربی، ما اثرات یک بار تزریق سه دوز مختلف این دارو را بر تکثیر و آپوپتوزیس سلول های اجدادی اسپرم موش صحرایی بالغ ارزیابی نمودیم. روش ها: چهار گروه موش صحرایی بالغ به صورت داخل صفاقی تحت تزریق سه دوز مختلف مت آمفتامین (15، 5 و 1 میلی گرم بر کیلوگرم) یا سالین قرار گرفتند. مقاطع مربوط به بیضه ی راست و چپ به ترتیب جهت مطالعه ی آپوپتوزیس و تکثیر سلولی با استفاده از روش های ایمونوهیستوشیمی رنگ آمیزی شد. برای سلول های در حال تکثیر و آپوپتوتیک ایندکس هایی محاسبه گردید. یافته ها: تکثیر سلولی در گروه آزمایش با بالاترین دوز کاهش معنی داری داشت. همین کاهش را در رابطه با نسبت تکثیر به آپوپتوزیس در دو گروه با دوز بالا مشاهده نمودیم، اما وقوع آپوپتوزیس در این دو گروه افزایش یافت. در گروه شاهد بیش از 95% اسپرماتوگونی ها در حال تکثیر بودند، اما مت آمفتامین با دوز 15 میلی گرم بر کیلوگرم باعث کاهش اسپرماتوگونی های در حال تکثیر تا حدود 85% گردید. برعکس در بعضی لوله های اسپرم ساز در گروه با دوز بالا تعداد سلول آپوپتوتیک حداقل دو برابر شد. این اختلاف معنی دار بین گروه با دوز پایین و گروه های با دوز بالاتر نشان دهنده ی اثرات تا حدودی وابسته به دوز این دارو می باشد. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که حتی مصرف یک بار مت آمفتامین به ویژه با دوز بالا، می تواند باعث تغییر در نسبت تکثیر به آپوپتوزیس در بیضه گردد. بنابراین فرآیند طبیعی اسپرم سازی مختل شده، این مسأله می تواند منجر به مشکلاتی در باروری مردان شود.