مقاله

بررسی فقهی موارد استثناء شده از حرمت ربا

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

حرمت ربا در قرآن و منابع روایی از ضروریات دین اسلام به شمار می رود. هر گاه کسی، پولی را قرض گیرد، موظف به برگرداندن اصل آن است اما برگرداندن اصل با زیاده ربا خواهد بود. این زیاده در فقه استثنائاتی دارد: بین پدر و فرزند، زن و شوهر، عبد و مولا و کافر مسلمان ربا نیست. طبق آیۀ قرآن ربا ظلم است پس هرگز استثناپذیر و قابل تخصیص نیست. زیرا بیان شرع قبح ذاتی آن را می رساند. با دقت در متون روایات مربوطه، روشن می گردد که موارد استثنا شده بر فرض صحت سند آنها هر چند صورت ربا دارد اما در اساس ربا نیست و به اصطلاح از باب تخصّص خارج است نه تخصیص. از این رو اموری را که به عنوان استثنائات ربا، مطرح می کنند با حفظ ماهیت واقعی ربوی بودن همان مفسده اجتماعی و قبح عقلی را دارد و در خور پذیرش نیست. از همین رو نوشتار حاضر در صدد است با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و بررسی اسناد موجود در مورد استثنائات مذکور، فرضیه ای را که موارد استثناء شده از دیدگاه فقهی تخصصاً از شمول حکم حرمت ربا خارج هستند را، اثبات کند.

اسناد مشابه

  • بررسی فقهی موارد استثناء شده از حرمت ربا

    مقاله۲۰۱۷مبانی فقهی حقوق اسلامیاحمد عابدینی نجف آبادی، جواد پنجه پور، مریم نقدی دورباطی

    حرمت ربا در قرآن و منابع روایی از ضروریات دین اسلام به شمار می‌رود. هر گاه کسی، پولی را قرض گیرد، موظف به برگرداندن اصل آن است اما برگرداندن اصل با زیاده ربا خواهد بود. این زیاده در فقه استثنائاتی دارد: بین پدر و فرزند، زن و شوهر، عبد و مولا و کافر مسلمان ربا نیست. طبق آیۀ قرآن ر

  • پیامدهای اجتماعی حرمت ربا در اقتصاد مقاومتی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای

    مقاله۲۰۲۱رهيافت انقلاب اسلاميهاشم فرج زاده جبدرقی، علیرضا صابریان، رضا کهساری

    پژوهش حاضر درصدد است تا پیامدهای اجتماعی حرمت را در الگوی اقتصاد مقاومتی مورد بررسی قرار دهد. بنابراین سؤال پژوهش حاضر این است که پیامدهای اجتماعی حرمت ربا در اقتصاد مقاومتی شامل چه مواردی است؟ به عبارتی، کاربست نفی و حرمت ربا در اقتصاد مقاومتی، چه نتایج اجتماعی در پی دارد؟ فرضیه

  • نگاهی نو به ملاک حرمت ربا

    مقاله۲۰۰۷حقوق اسلامیمحمدعلی گرامی

    حرمت ربا از ضروریات دین اسلام به شمار می‌رود که نه تنها در سنت بلکه در قرآن به صراحت نکوهیده شده است. از جمله مسائل بسیار مهم در بحث ربا، چرایی حرمت ربا و حکمت یا علت بودن ملاکهای مطرح شده است. در مقالة حاضر، ضمن تبیین ملاکهای مطرح برای حرمت ربا ، براین مسئله تأکید شده که گرچه نم

  • تحلیل فقهی- سیاسی فتوای حرمت سلاح‌های هسته‌ای؛ بازخوانی دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

    مقاله۲۰۲۵فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیسید سجاد ایزدهی، محمد حسین پورامینی

    در سپهر روابط بین‌الملل معاصر، فتوای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر حرمت مطلق تولید، انباشت، نگهداری و به‌کارگیری سلاح‌های هسته‌ای و دیگر سلاح‌های کشتار جمعی، پدیده‌ای منحصر به فرد در تلاقی فقه، اخلاق و سیاست راهبردی است. این فتوا در سی‌ام بهمن‌ماه ۱۳۸۸ به صورت رسمی اعلام گردید و

  • تاملّی فقهی پیرامون استثناء زوجین از ارث بردن حد قذف

    حد قذف یکی از حدود شرعی است که در مواد قانونی نیز بدان پرداخته شده و در ماده­ی 260 ق.م.ا مصوب 1392 بحث ارث­رسیدن حد قذف به ورثه مقذوف و استثناء زوجین از ارث بردن حد قذف مطرح شده است. باتوجه به اینکه فقها و قانونگذار جمهوری اسلامی ایران زوجین را از ارث بردن قذف محروم دانسته­اند هد

  • بررسی تطبیقی حرمت ربا در اسلام و مسیحیت

    مقاله۲۰۰۹اقتصاد اسلامیداوود منظور، مهدی یادی پور

    در میان بحثهای اقتصاد اسلامی، ربا اهمیت ویژهای دارد زیرا از یک طرف یکی از عمدهترین فرقهای بین اقتصاد اسلامی و سرمایهداری است و از طرفی دیگر وجود و عدم آن م یتواند نقش تعیینکنندهای در سیاستهای اقتصادی داشته باشد تا جایی که اکثریت اقتصاددانان سرمایهداری از آن به عنوان عامل تخصیصدهن