بررسی تنوع ژنتیکی و تجزیه ارتباط صفات فنولوژیک مرتبط با فرار از خشکی در لاین های جو با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره

وحیده گوگردچی، vahideh gougerdchi former m. s student of agriculture biotechnology, payame noor university, alborz, karajدانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشگاه پیام نور کرج، البرز. سارا دژستان، sara dezhsetan genomics department; agriculture biotechnology institute northwest and west (tabriz), agriculture biotechnology research institute of iran (abrii). assistant professor, department of agronomy & plant breeding, faculty of agricultural science, university of mohaghegh ardabili, ardabil.بخش تحقیقات ژنومیکس، بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه شمال غرب و غرب کشور (تبریز)، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (abrii)؛ استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی. مهدی ایزدی دوگونچی، mahdi izadi dogonchi former m. s. student, faculty of agricultural science, university of mohaghegh ardabili, ardabil.دانش اموخته کارشناسی ارشد زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی. محمد علی ابراهیمی، mohammad ali ebrahimi associate professor, department of agricultural biotechnology, payame noor university, tehran.دانشیار، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی دانشگاه پیام نور، تهران. علی اصغری، ali asghari associate professor, department of agronomy & plant breeding, faculty of agricultural science, university of mohaghegh ardabili, ardabil.دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی. بهزاد صادق زاده، behzad sadeghzadeh assistant professor, dryland agricultural research institute (dari), maragheh,استادیار موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور (مراغه).

چکیده

بررسی تنوع ژنتیکی گامی مهم در بهره برداری از مواد گیاهی در برنامه های به نژادی است. در این مطالعه، تنوع ژنتیکی 55 لاین جو با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره مورد ارزیابی قرار گرفت و همچنین به منظور شناسایی نشانگرهای مرتبط با صفات فنولوژیک و عملکرد مربوط به فرار از خشکی شامل صفات تعداد روز تا خوشه دهی، طول دوره پر شدن دانه، تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، وزن هزار دانه و عملکرد در لاین های جو از نشانگرهای ریزماهواره استفاده شد. این صفات در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این منظور، از برگ های جوان جو dna استخراج گردید و محصولات تکثیری pcr با استفاده از 35 جفت آغازگر ریزماهواره روی ژل الکتروفورز واسرشته ساز پلی آکریلامید 5/4% بارگذاری شدند که 25 جفت آغازگر الگوی نواری واضح و چندشکل تولید کردند. در مجموع، 186 نوار چندشکل شناسایی گردید. تعداد نوارهای چندشکل مشاهده­شده از 2 تا 14 با میانگین 44/7 نوار به ازای هر جفت آغازگر متغیر بود. میزان اطلاعات چندشکلی برای آغازگرها از 18/0 تا 45/0 متغیر بود و میانگین آن 32/0 بود. لاین های جو مورد مطالعه با استفاده از تجزیه خوشه ای به 3 گروه تقسیم شدند، لاین ها تا حد مطلوبی بر اساس منشاء جغرافیایی از یکدیگر تفکیک شدند که بیانگر کارایی نشانگرهای ریزماهواره در تشخیص تفاوت ها و شباهت های ژنتیکی می باشد. همچنین، در تجزیه ارتباط 24 نشانگر مثبت شناسایی گردید. شناسایی نشانگرهای مثبت می تواند در برنامه های مکان یابی ژن های کنترل کننده صفات فنولوژیک و عملکرد مرتبط با فرار از خشکی مورد استفاده قرار گیرد و شناسایی ژنوتیپ­های جو فرارکننده از خشکی را تسهیل کرده و موجب صرفه جویی در وقت، هزینه و نیروی انسانی گردد.