ارزیابی تنوع صفات مورفولوژیکی گونه ها و اکوتیپ های مریم گلی با استفاده از روش های آماری چند متغیره
چکیده
گیاه دارویی جنس مریم گلی (salvia l.) دارای خصوصیات آنتی باکتریایی، آنتی اکسیدانی، آنتی دیابتی و طعمدهندگی است. این جنس دارای 55 گونه در ایران می باشد که 17 گونه از آن ها بومی می باشند. دگرگشنی و پراکنش گسترده تأثیر زیادی روی خصوصیات مورفولوژیکی و تنوع اکوتیپ های مریم گلی داشته است. این بررسی با هدف مطالعه تنوع و رابطه بین صفات مورفولوژیکی در نه اکوتیپ از چهار گونه شامل salvia nemorosa، s. spinosa، s. verticillata و s. virgata در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز آموزش جهاد کشاورزی قزوین اجرا شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، تفاوت اکوتیپ ها از نظر تمام صفات مورد بررسی معنی دار به دست آمد. همبستگی اکثر صفات با وزن تر و خشک بوته، مثبت و معنی دار بود. تعداد برگ همبستگی منفی با طول و عرض برگ داشت و همبستگی طول گل با تعداد گل و برگ نیز منفی بود. بر اساس نتایج رگرسیون گام به گام، وزن خشک گل ها، برگ ها و تعداد شاخه ها به ترتیب بیشترین اثر را روی وزن خشک بوته نشان دادند. در تجزیه به عامل ها چهار عامل اول 9/94 درصد از کل تنوع بین صفات را توجیه کردند که عامل اول با داشتن ضرایب بزرگ برای صفات وزنی و تعداد، عامل عملکرد نام گذاری شد. نتایج نشان دادند تفاوت های ژنتیکی بخش قابل توجهی از تنوع صفات را نسبت به عوامل محیطی توجیه می کنند.