اثر مواد آلی و شوری بر توزیع شکل های شیمیایی روی در یک خاک آهکی پس از کشت ذرت
چکیده
اطلاع از توزیع شکلهای شیمیایی روی در خاکهای آهکی جهت شناخت زیستفراهمی و تحرک آن ضروری است. به منظور بررسی اثرات شوری و ماده آلی بر شکلهای شیمیایی روی در یک خاک آهکی تحت کشت ذرت، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در شرایط گلخانه انجام شد. فاکتورها شامل سه سطوح شوری (0، 15 و 30 میلیاکی والان نمک در کیلوگرم خاک) و دو نوع ماده آلی ( کود گاوی و کاه-کلش گندم) هر کدام در دو سطح ( 0 و 2 درصد وزنی) بود. اندازهگیری شکلهای شیمیایی روی از طریق روش عصارهگیری دنبالهای سینگ و همکاران انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش سطوح شوری، غلظت شکلهای محلول+ تبادلی، کربناتی و اکسیدمنگنز روی افزایش و شکل آلی کاهش یافت. کاربرد مواد آلی سبب افزایش غلظت شکلهای محلول+ تبادلی، کربناتی، آلی، پیوسته به اکسید منگنز و اکسید آهن بلورین شد. کاربرد تیمارهای آلی درصد نسبی شکلهای محلول+ تبادلی، آلی، کربناتی، اکسید منگنز و اکسیدی آهن را افزایش و درصد نسبی شکل تتمه را کاهش داد. تیمار شوری درصد نسبی شکلهای محلول+ تبادلی، کربناتی و اکسید منگنز را افزایش، و شکل های آلی و اکسید آهن بلورین را کاهش داد. بنابراین کاربرد ماده آلی و شوری سبب توزیع مجدد شکلهای شیمیایی روی شد. همچنین، همبستگی مثبت و معنیداری بین شکلهای محلول+ تبادلی، کربناتی، اکسید منگنز و اکسید آهن با روی قابل جذب در خاک وجود داشت.