مقاله

بررسی معناشناختی باهم آیی واژگانی در شعر زهیر بن أبی سلمی

چکیده

شعر زهیر بن أبی سلمی، شاعر عرب پیش از اسلام، در کنار مضامین حکمی، از انسجام واژگانی برجسته ای برخوردار است. با تأمل در شعر وی درمی یابیم که باهم آیی در سطح واژگان به انسجام واژگانی در دیوان شاعر انجامیده و نقش مهمی در مضمون پردازی و استواری ترکیب ها و تعبیرهای ادبی ایفا نموده است. اصطلاح باهم آیی واژگانی بیانگر روندی است که طی آن یک واژه با واژه یا واژگان دیگری با هم به کار می روند. این موضوع از موضوعات مهم و تعیین کننده در معناشناسی به شمار می آید و نقش برجسته ای در کشف دلالت ترکیب ها و الفاظ بازی می کند. این پدیده، همچنین از زیبایی و درهم تنیدگی زبان، دقت و چیره دستی شاعر در گزینش واژگان و چینش آنها در یک بافت بدیع زبانی پرده برمی دارد. این مقاله با به کارگیری روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی باهم آیی های واژگانی در شعر زهیر می پردازد و در پی شناسایی انواع باهم آیی های واژگانی به کارگرفته شده در شعر وی و تبیین نقشی است که این پدیدة زبانی در مشخص نمودن معنای واژگان و ترکیب ها و در درک عمیق شعر دارد. همچنین پژوهش حاضر به دنبال پاسخ گویی به این پرسش است که باهم آیی های واژگانی در دیوان زهیر بیشتر به چه حوزه هایی از معنا اختصاص دارد؟ نتایج نشان داد که باهم آیی های واژگانی دیوان شاعر به دو صورت اسمی و فعلی است، در انواع مختلفی به کار گرفته شده است، و حوزة معنایی جنگ بیشترین باهم آیی را به خود اختصاص داده است.

اسناد مشابه

  • بررسی باهم آیی واژگانی در آثار منظوم و منثور مولانا در چارچوب نظریۀ نقش گرایی

    مقاله۲۰۰۹زبان و زبان شناسیسید علی میر عمادی، مهناز کربلائی صادق

    در این مقاله نگارندگان باتوجه به ارتباطِ نزدیکِ زبان شناسی و ادبیات ازیک سو و نیز کارآییدستاوردهای زبان شناختی در زمینه شناخت و فهمِ بهترِ متونِ ادبیِ کلاسیک از سوی دیگر ، نظیر آثار مولانا ، ابتدا با مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه باهم­آیی(ترکیب های واژگانی) از رویکرد های مخ

  • باهم آیی واژگانی در حرزیّات صحیفه ی رضویه

    مقالهادبیات شیعهسید محمود میرزایی الحسینی، استادیار دانشگاه لرستان

    کلام معصومان علیهم السلام منبع سرشاری از حکمت، معرفت و ادب تعلیمی است که از ظرفیت لفظی ومعنایی بالایی برخوردار است. یکی از مهمترین بخش­های صحیفه رضویه، «حرزیات» امام رضا (ع) است که علاوه بر معارف والا و ارزشمند، از نظر انسجام واژگانی در حدّ اعلاست. در این مقاله سعی شده است در راس

  • واکاوی زبان شناختی باهم آیی واژگانی در قرآن مجید (شواهدی از سُوَر مبارکۀ اِسراء، کهف، مریم و طه)

    مقالهپژوهش های زبانشناختی قرآنعباسعلی آهنگر، دانشگاه سیستان و بلوچستان اعظم میکده، دانشگاه تربیت مدرس

    هم نشینی کلماتی که تمایل به ظاهرشدن در کنار یکدیگر دارند، فرایند باهم آیی نامیده می شود که نقش سازنده ای در شکل دهی نظام واژگانی زبان ها ایفا می کند. در پژوهش حاضر کوشش شده است تا در پیکره ای به وسعت چهار سوره متوالی اِسراء، کهف، مریم و طه، به بازنمایی باهم آیی ها در قرآن مجید پر

  • فرایند «باهم آیی» در شعر سبک آذربایجانی

    مقاله۲۰۱۴ادب فارسینرگس اسکویی

    «باهم آیی» در کلام ادبی، حاصل تداعی ذهنی و ابداع ارتباطات هنری و زبانی میان اجزای کلام در دو محور هم نشینی و جانشینی است. در زبان عادی و رسمی، باهم آیی، یکی از شروط لازم برای انسجام و معنی دار بودن کلام است، امّا در زبان ادبی، انواع خلّاقیّت ها و ابتکارات زیبایی شناختی است که منج

  • باهم آیی واژگانی در حرزیّات صحیفه‌ی رضویه

    مقاله۲۰۱۴ادبیات شیعهسید محمود میرزایی الحسینی

    کلام معصومان علیهم السلام منبع سرشاری از حکمت، معرفت و ادب تعلیمی است که از ظرفیت لفظی ومعنایی بالایی برخوردار است. یکی از مهمترین بخش­های صحیفه رضویه، «حرزیات» امام رضا (ع) است که علاوه بر معارف والا و ارزشمند، از نظر انسجام واژگانی در حدّ اعلاست. در این مقاله سعی شده است در راس

  • بررسی انگیزة باهم آیی واژگانی بر پایه معناشناسی قالبی: نمونة موردی دست

    مقاله۲۰۱۹زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانسید حمزه موسوی، محمد عموزاده

    در مقاله حاضر تلاش شده است تا انگیزههای معناشناختی و کاربردشناختی باهمآیی واژگانی بر اساس معناشناسی قالبی که مشخص میکند چه واژههایی با واژة دست باهمآیی دارند و چه انگیزه شناختی میتواند توجیهگر کنار هم قرار گرفتن این واژهها باشد، بررسی شود. به عبارت دیگر، پرسش این است آیا انگیزهای