بررسی تطبیقی تعلیم و تربیت انتقادی از منظر ژیرو و هابرماس با نظر به کاربرد آن برای اصلاح نظام تعلیم و تربیت ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی تعلیم و تربیت انتقادی از منظر ژیرو و هابرماس با نظر به کاربرد آن برای اصلاح نظام تعلیم و تربیت ایران است. برای دستیابی به این هدف ابتدا دیدگاه هر دو متفکر در باب تعلیم و تربیت و فعالیتهای تربیتی ،با استفاده از روش تحلیلی تطبیقی، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که اگرچه هر دو متفکر متعلق به مکتب انتقادی بوده و غایت تعلیم و تربیت را رهاییبخشی میدانند اما تا حدودی راههای نیل به این هدف را متفاوت میبینند. این تفاوت دیدگاه تا حدود زیادی ناشی از موضع فلسفی پستمدرنیستی ژیرو و دفاع تمام قد هابرماس از مدرنیسم و پروژه عقلانی کردن جهان است. همین امر بر ماهیت مؤلفههای تربیتی نزد این دو اندیشمند سایه افکنده است. اگرچه، تفاوت موضعهای فلسفی این دو فیلسوف، به گونه ای نبوده که در نظریه پردازی تعلیم و تربیت چنان از یکدیگر فاصله بگیرند که نتوان آنان را زیر چتر تعلیم و تربیت انتقادی قرارداد. درکل، دیدگاه هابرماس و ژیرو با توجه به مقولههایی از قبیل نقد، تغییر، گفتگو و رهایی، پرهیز از خشونت و غیره می تواند حاوی پیامها و نکات زیادی در اصلاح نظام های آموزشی چندفرهنگی، مانند نظام آموزشی کشور ما باشد. از آن جمله می توان به اصلاح ساختاری در تربیت معلم و مفهوم معلمی، انعطاف پذیری در محتوامحوری و برنامه های درسی، توجه به برنامه درسی چندفرهنگی، توجه به مرزنشینان(طبقات پایین جامعه و اقلیتهای جامعه)، نهادینه کردن استدلال عقلانی و اخلاق گفتگویی از طریق سیستم مدیریتی در مدرسه و کلاس، مشارکت دادن دیدگاههای رقیب به طورهمزمان در گفتگو، توجه به توانش زبانی و مفاهمه، نهادی کردن روحیه تساهل و مدارا نسبت دیگری اشاره کرد.