ارزیابی ریسک غذایی فلزات سنگین ناشی از مصرف ماهی کپور معمولی تالاب زریوار

برهان منصوری، borhan mansouri phd student in environmental toxicology, student research committee, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranدانشجوی دکتری سم شناسی محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران افشین ملکی، afshin maleki professor, environmental health research center, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranاستاد، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران بهروز داوری، behroz davari professor, department of medical entomology, school of medicine, hamedan university of medical sciences, hamedan, iranهمدان: دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان نمامعلی آزادی، namamali azadi assistant professor, department of biostatistics, school of public health, iran university of medical sciences, tehran, iranاستادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران محمد امین پردل، mohammad amin pordel msc student in environmental health, student research committee, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranدانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران

چکیده

سابقه و هدف: هرچند که ماهی به وسیله انسان به عنوان منبع پروتئینی مورد استفاده قرار می گیرد، اما تجمع زیستی فلزات سنگین در ماهی می تواند خطرات جدی برای سلامت به همراه داشته باشد. هدف از این پژوهش بررسی فلزات سنگین در بافت های ماهیچه و کبد ماهی کپور معمولی در تالاب زریوار استان کردستان می باشد. مواد و روش ها: دراین مطالعه توصیفی- مقطعی ماهیان کپور در سال 1394 از تالاب زریوار صید شدند و غلظت فلزات سنگین در بافت های کبد و ماهیچه با استفاده از دستگاه icp قرائت گردید. یافته ها: یافته های پژوهش حاضر نشان داد که فلزات آهن و سرب در بافت کبد بالاترین غلظت و فلزات روی و کادمیوم در بافت ماهیچه پایین ترین غلظت فلزات را داشته اند. سطوح فلزات سنگین در اندام کبد بالاتر از بافت ماهیچه ماهی کپور بود. علاوه بر این، شاخص ریسک بهداشتی برای یک فرد بزرگسال با میانگین وزن بدن 5/71 کیلوگرم براساس غلظت فلزات (به استثناء کروم) کم تر از یک به دست آمد. استنتاج: نتایج این پژوهش نشان داد که سطح فلزات سنگین در بافت خوراکی ماهی کپور نسبت به استانداردهای بین المللی پایین بود، اما با توجه به خاصیت تجمع زیستی و سمیت فلزات سنگین، پایش دوره ایی فلزات سنگین نیاز می باشد.