تأثیر مصرف توأم کادمیوم و روی بر ویژگی های رشد گیاه برنج و غلظت روی،کادمیوم،آهن و منگنز خاک در دو شرایط رطوبتی غرقاب و غیرغرقاب
چکیده
کادمیوم (cd) یکی از سمّی ترین آلاینده ها بوده و تجمع آن در گیاهان و خاک ها نگرانی در این مورد را افزایش داده است. از طرف دیگر zn عنصر کم مصرف در تغذیه برنج بوده و با cd دارای برهمکنش می باشد. برای مطالعه اثر cd و zn بر ویژگی های رشد گیاه برنج و غلظت zn، cd، fe و mn در خاک آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو رقم برنج (هاشمی و واندانا)، دو سطح رطوبتی (غرقاب و غیر غرقاب)، سه سطح zn (0، 5 و 10 میلی گرم بر کیلوگرم خاک)، سه سطح cd (0، 5 و 10 میلی گرم بر کیلوگرم خاک) و در سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد با تغییر رژیم رطوبتی از غرقاب به غیرغرقاب وزن بخش هوایی و وزن و حجم ریشه ها در هر دو رقم کاهش یافت. رقم واندانا ماده خشک، حجم ریشه و تعداد برگ در بوته بیشتری نسبت به رقم هاشمی داشت. مصرف zn وزن بخش هوایی و ریشه، حجم ریشه، تعداد برگ و پنجه در بوته، ارتفاع گیاه و کارایی مصرف آب را افزایش داد اما غلظت cd قابل استخراج با dtpa خاک کاهش یافت. مصرف cd پارامتر های مذکور و غلظت fe و zn قابل استخراج با dtpa خاک را ابتدا افزایش و سپس کاهش داد. با مصرف cd، غلظت cd و mn قابل-استخراج با dtpa خاک افزایش یافت. بر همکنش cd و zn فقط در مورد zn قابل استخراج با dtpa معنی دار نبود. مصرف cd در هر سطح zn وزن بخش هوایی و کارایی مصرف آب را ابتدا افزایش و سپس کاهش داد.