بررسی پایداری سطح تعادل جمعیت بید کلم ((plutella xylostella (lep.: plutellidae) با استفاده از روش آشفتگی
چکیده
امروزه درک عمیق بیولوژی جمعیت برای بهکارگیری شیوههای اکولوژیک مدیریت آفات ضروری میباشد. در پژوهش حاضر، رفتار جمعیت بید کلم پس از بروز یک آشفتگی مورد بررسی قرار گرفت. بدینمنظور، یک آزمایش طولانی مدت با سه تیمار (بدون آشفتگی، آشفتگی با کاهش جمعیت و آشفتگی با افزایش جمعیت) انجام شد. بهطوریکه آزمایش در هر تیمار با 10 جفت حشره کامل در قفسهای تهویهدار شروع و تا 10 نسل کامل در شرایط محیطی ثابت استاندارد ادامه یافت. پس از طی پنج نسل، آشفتگی اعمال و هر تیمار 10 بار تکرار شد. در طول آزمایش غذای حشرات کامل و لاروها توسط محلول عسل (20%) و بوتههای کلم چینی تأمین و شمارش حشرات کامل بهصورت هفتگی انجام شد. نتایج نشان داد که جمعیتهای بید کلم درصورت عدم آشفتگی در سطوح تعادل بهصورت پایدار دوام خواهند داشت. درحالیکه، آشفتگی با کاهش جمعیت در اکثر موارد باعث جابهجایی سطح تعادل جمعیت به تراکم پایینتری شد که میتوان امیدوار بود با ایجاد یک یا چند بار آشفتگی، با استفاده از راهبردهای پایداری چون رهاسازی دشمنان طبیعی یا پاشش حشرهکشهای میکروبی، سطح تعادل جمعیت را به زیر آستانه زیان اقتصادی پایین آورد. آشفتگی با افزایش جمعیت، در نیمی از موارد باعث ناپایداری جمعیت با شیب منفی شد که میتواند باعث انقراض جمعیت شود و میتوان از آن در مدیریت پایدار این آفت بهره جست. علل و پیامدهای یافتههای بهدست آمده در ارتباط با پارامترهای زیستی بید کلم، ایجاد رقابت بر سر منابع و اثرهای اکولوژیک آن بر رفتار جمعیت بحث شده است.