پراکنش فضایی جمعیت دشمنان طبیعی شتهی سبز پنبه و مقایسهی روشهای مختلف برآورد آن در مزارع پنبهی منطقهی گرگان
چکیده
در طول دو سال زراعی 1381 و1382، پراکنش فضایی جمعیت دشمنان طبیعی شتهی سبز پنبه، aphis gossypii glover، با استفاده از شاخصهای پراکنش و مدلهای توزیع، در مزارع پنبهی منطقهی گرگان بررسی شد. پراکنش فضایی اغلب دشمنان طبیعی در طول فصل زراعی، تجمعی و درصد برازش آنها با توزیع دوجملهای منفی بیشتر از توزیع پویسون بود. بر اساس مقادیر r2 و p بهدست آمده از ارتباط رگرسیونی، برای توصیف ارتباط بین میانگین و واریانس جمعیت، مدل تیلور مناسبتر از مدل ایوااو بود. پارازیتوییدها، لارو پشههای خانوادهی cecidomyiidae و تخم کفشدوزکها، بزرگترین ضریب تیلور و بیشترین درصد برازش را با توزیع دوجملهای منفی از خود نشان دادند. از سوی دیگر، لارو و حشرات کامل بالتوری، حشرات کامل کفشدوزک هفتنقطهای و کفشدوزکهای جنس scymnus kug.، و عنکبوت ها تمایل آشکاری به برازش با توزیع پویسون داشته و کوچکترین ضریب تیلور را به خود اختصاص دادند. در بسیاری از دشمنان طبیعی، ارتباط معنیداری بین تغییرات میانگین جمعیت و مقادیر k (شاخص تجمع در توزیع دوجملهای منفی) مشاهده نشد، لذا امکان برآورد یک k عمومی برای اغلب دشمنان طبیعی وجود داشت. اطلاعات این تحقیق میتواند در طراحی برنامههای مناسب نمونهبرداری و نیز در برآورد پارامترهای جمعیت یا تعیین سطوح تصمیمگیری مفید باشد.