پاسخ بویایی سن شکارگر macrolophus caliginosus (het.: miridae) به رایحه ی گیاه لوبیاسبز سالم و آلوده به کنه ی تارتن دولکه ای، و شناسایی ترکیبات رایحه های آنها با تکنیک gc-ms

حمیدرضا صراف معیری، احمد عاشوری، سیدحسین گلدانساز، جعفر محقق نیشابوری، لایف پل، انی اینکگارد

چکیده

رایحه های القایی گیاهان می توانند بر اثر حمله ی گیاه خوار به گیاه تولید و بر اکولوژی و پاسخ های رفتاری دشمنان طبیعی مؤثر باشند. گیاه آسیب دیده به واسطه ی تغییر در ترکیبات تشکیل دهنده ی رایحه های خود با یک فرآیند بیوشیمیایی فعال می تواند دشمنان طبیعی را به خود جلب کند. در این پژوهش، قابلیت شناسایی و تشخیص رایحه های القایی گیاه لوبیاسبز سالم و آلوده به کنه ی تارتن دولکه ای، tetranychus urticae koch، توسط سن شکارگرmacrolophus caliginosus wagner با استفاده از بویایی سنج y شکل بررسی و ترکیبات تشکیل دهنده ی آن به کمک تکنیک گاز کروماتوگرافی- طیف سنج جرمی (gc-ms) شناسایی و با یکدیگر مقایسه گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد که سن های شکارگر به طور معنی داری به سمت گیاهان آلوده جلب می شوند، در حالی که رایحه ی کنه (شکار) به تنهایی برای شکارگر قابل تشخیص نیست. در مجموع، 36 ترکیب از گیاه آلوده و 29 ترکیب از گیاه سالم شناسایی شد که نشان می دهد گیاه صدمه دیده به واسطه ی گیاه خواری کنه ی تارتن، نسبت به گیاه سالم، رایحه های بیشتری تولید و متصاعد می کند. پاسخ تفاوت سن شکارگر m. caliginosus نسبت به گیا هان سالم و آلوده به کنه ی t. urticae می تواند نتیجه تفاوت در نوع و یا احتمالاً حجم این ترکیبات باشد که با القای کنه حاصل شده است.