بومی سازی روش dgt در ایران و کاربرد آن در اندازه گیری میزان فسفر آب و خاک
چکیده
فسفر، بعد از نیتروژن، مهم ترین عامل محدودکنندة تولیدات کشاورزی در جهان است. روشهای مختلفی برای ارزیابی مقدار فسفر در آب و خاک وجود دارد. یکی از شیوههای جدید در این زمینه روش شیب پخش در غشای نازک (dgt) است. این روش بر پایة انتقال یونها یا عناصر به صورت پخشیدگی از لایة پخش و جذب آنها در لایة جاذب عمل میکند. در ساخت ژلهای مورد نیاز در روش dgt، به طور معمول، از مواد انحصاری و دارای حق ثبت استفاده می شود. در این بررسی از ژل آکریلامید ـ آلیل آگاروز به منزلة لایة پخش و فری هیدرات در ژل آکریلامید ـ آلیل آگاروز به منزلة لایة جاذب در dgt استفاده شد و اثر این ماده در ضریب پخشیدگی یون فسفر در ژل پخش، واکنشپذیری ژل پخش، سینتیک واجذب فسفر از ژل جاذب، راندمان استحصال فسفر از ژل جاذب، و عملکرد dgtدر آب و خاک بررسی شد. نتایج نشان داد ضریب پخشیدگی یون فسفر در این ژل با 3/0 درصد از آلیل آگاروز در دمای 25 درجة سلسیوس cm2/s6-10×2/8 بود و با افزایش غلظت آلیل ـ آگاروز کاهش یافت. در این تحقیق راندمان استحصال فسفر از ژل جاذب با 10 میلیلیتر اسید سولفوریک 15/0 مولار تقریباً 100 درصد بود. همچنین مقدار فسفر اندازهگیری شده با روش dgt همبستگی خطی نزدیکی با مقدار فسفر موجود در محلول (**98/0r=) داشت. در این تحقیق همبستگی بسیار خوبی بین مقدار فسفر اندازه گیری شده با روش dgt و فسفر قابل جذب در سه خاک آهکی مورد مطالعه (**99/0=r) وجود داشت که نشان می دهد ممکن است روش dgt جانشینی مناسب برای اندازه گیری سریع فسفر قابل جذب در خاکهای آهکی باشد.