مدل سازی پاسخ گیاه ریحان به تنش آبی در سطوح متفاوت رطوبتی
چکیده
جذب آب گیاه را در شرایط تنش آبی می توان با برخی توابع ریاضی، به صورت کمّی، شرح داد. این توابع، در صورتی که بتوانند پیش بینی درستی از واکنش گیاه به تنش آبی ارائه دهند، ابزاری سودمند برای برنامه ریزی آبیاری و مدیریت بهینۀ آب در مزرعه به شمار می آیند. هدف این پژوهش ارزیابی برخی توابع کاهش جذب آب در شرایط تنش آبی بود. به همین منظور، آزمایشی با چهار سطح مختلف آب آبیاری شامل 120، 100، 80، و 60 درصد نیاز آبی با سه تکرار روی گیاه ریحان انجام شد. تیمارهای تنش آبی در مرحلة سه برگی شدن گیاه اعمال شد. پتانسیل ماتریک روزانه به کمک دستگاه تتاپروب و ترسیم منحنی مشخصة رطوبتی خاک اندازه گیری شد. تعرق نسبی با استفاده از تغییرات رطوبت روزانة خاک محاسبه شد. مقایسة آماره های بیشینة خطای نسبی، ریشة میانگین مربعات خطا، کارایی مدل سازی، ضریب جرم باقی مانده، و ضریب تبیین مدل ها نشان داد همۀ مدل ها مقدار جذب روزانه را کمی بیشتر از مقدار واقعی برآورد می کنند. در برآورد جذب نسبی روزانه، مدل غیر خطیhomaee et al. (2002) برازش بهتری نسبت به دیگر مدل ها ارائه داد. همچنین نتایج نشان داد مدل خطیfeddes et al. (1987) و مدل های غیر خطی van genuchten (1987) و homaee et al. (2002) در برآورد میزان جذب نسبی تجمعی طی فصل رشد دقتی مناسب دارند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- مهدی سرائی تبریزی — دانشجوی دکتری، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
- مهدی همایی — استاد گروه خاک شناسی دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس
- حسین بابازاده — استادیار گروه مهندسی آب دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
- فریدون کاوه — دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی گروه مهندسی آب دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی واحد علوم و تحقیقات تهران
- مسعود پارسی نژاد پارسی نژاد — دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران