اثربخشی آموزش مدیریت استرس شناختی- رفتاری بر شدت علایم و بهزیستی هیجانی بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر

پریسا سلیمانی، p. soleymani psychology department, science faculty, ardabil branch, islamic azad university, ardabil, iranگروه روان شناسی، دانشکده علوم، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران عباس ابوالقاسمی، a. abolghasemi psychology department, human science & literature faculty, university of guilan, rasht, iranگروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی و ادبیات، دانشگاه گیلان، رشت، ایران سجاد وکیلی عباسعلیلو، s. vakiliabasalilu psychology department, humanity faculty, tabriz university, tabriz, iranگروه روان شناسی، دانشکده انسانی، دانشگاه تبریز، ایران عارف رحیمی، a. rahimi internal department, medical faculty, tehran university of medical science, tehran, iranگروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران نسرین بایرامزاده، nasrin bayramzade psychology department, science faculty, ardabil branch, islamic azad university, ardabil, iranگروه روان شناسی، دانشکده علوم، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

چکیده

اهداف: سندروم روده تحریک­پذیر (ibs) از شایع­ترین اختلالات کارکردی دستگاه گوارش است. درمان­­های متفاوت دارویی و روان شناختی برای کنترل علایم این بیماری به کار برده می­شود. هدف مطالعه حاضر، تعیین اثربخشی آموزش مدیریت استرس شناختی- رفتاری بر شدت علایم و بهزیستی هیجانی بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک­پذیر بود. مواد و روش­ها: در این کارآزمایی بالینی با طرح پیش­آزمون و پس آزمون با گروه کنترل، 30 نفر از بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر در سال 1391 در شهر اردبیل به روش دردسترس، انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. ابزار پژوهش، پرسش نامه شدت علایم سندروم روده تحریک پذیر، مقیاس عاطفه مثبت و منفی خصلتی و مقیاس رضایت از زندگی بود. برنامه درمانی مدیریت استرس شناختی- رفتاری در 10 جلسه 90دقیقه­ای و به صورت گروهی برای گروه آزمایش برگزار شد. ارزیابی بیماران در دو مرحله پیش­آزمون و پس­آزمون صورت گرفت. تجزیه و تحلیل­ داده­ها به کمک نرم افزار spss 20 و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. یافته­ها: بین میانگین نمرات عاطفه مثبت، عاطفه منفی، رضایت از زندگی و شدت علایم سندروم روده تحریک پذیر در دو گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس‏آزمون تفاوت معنی‏دار وجود داشت (001/0p<). آموزش مدیریت استرس شناختی- رفتاری توانست 51% واریانس مولفه­ عاطفه مثبت، 55% واریانس مولفه عاطفه منفی، 89% واریانس رضایت از زندگی و 57% واریانس شدت علایم ibs را تعیین کند. نتیجه­گیری: درمان مدیریت استرس شناختی- رفتاری می تواند در کاهش شدت علایم و افزایش بهزیستی هیجانی بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک­پذیر موثر باشد.