اثر سه سال آتش سوزی متوالی بر برخی از ویژگی های فیزیکی و شیمیایی یک خاک جنگلی در اطراف دریاچه زریوار مریوان
چکیده
این پژوهش به منظور بررسی اثر سه سال آتشسوزی متوالی بر برخی ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک سطحی (0ـ 5 سانتیمتر) و خاک زیرسطحی (5ـ 10 سانتیمتر) در جنگل تپه درویش واقع در اطراف دریاچۀ زریوار مریوان انجام شد. تیمار شاهد نیز با شرایط یکسان در کنار منطقة سوخته و بدون اثر آتشسوزی انتخاب شد. از منطقة سوخته و شاهد هر یک سه نمونة تصادفی مرکب، از دو عمق یادشده، برداشته شد. نمونهها برای بافت خاک، ph، هدایت الکتریکی (ec)، ظرفیت تبادل کاتیونی (cec)، کربن آلی کل، نیتروژن کل و نیتروژن نیتراتی (no3--n) و آمونیومی (nh4+-n)، فسفر، پتاسیم، کلسیم، و منیزیم قابل دسترس و همچنین کربنات کلسیم معادل (tnv) با استفاده از روشهای استاندارد تجزیه شدند. نتایج نشان داد به طور عموم آتشسوزی بر ویژگیهای بررسیشدة خاک سطحی بیشترین اثر و بر خاک زیرسطحی اثری میانه دارد. هدایت الکتریکی و tnv با بیشترین میزان در خاک سوخته تغییرات شایان توجه از خود نشان دادند. همچنین، میزان قابل دسترس نیتروژن، پتاسیم، فسفر، کلسیم، و منیزیم پس از آتشسوزی افزایش یافت؛ در حالی که cec در خاک سوختهشده در مقایسه با خاک شاهد بدون تغییر باقی ماند. میزان ph و مقدار کربن و نیتروژن کل خاک نیز افزایش اندکی در خاک سوختهشده از خود نشان دادند. همچنین بافت خاک با نشان دادن میزان کمتر رس در خاک سوختهشده سبک شد. در مجموع، نتیجه گرفته شد که آتشسوزی بر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک اثر چشمگیری دارد و سبب کاهش کیفیت خاک اراضی جنگلی می‌شود.