بررسی تأثیر برنامه آموزش بهداشت تغذیه بر کارکنان آسایشگاه کهریزک شهر تهران در ارتقای سلامت تغذیه ای سالمندان مقیم آن آسایشگاه
چکیده
اهداف: سالمندی به عنوان دوره ای از زندگی تلقی می گردد که با تغییراتی در متابولیسم و سوخت و ساز بدن همراه است. این تغییرات سالمندان را مستعد بروز سوء تغذیه می نماید، چنانچه طی بررسیها 13-3درصد از سالمندان جامعه مبتلا به سوء تغذیه هستند و این میزان در سالمندان ساکن آسایشگاه بین 60-30درصد است. در این مطالعه تاثیر آموزش به کارکنان پزشکی بهداشتی و مراقبان سالمندان بر وضعیت تغذیه ای سالمندان مقیم آسایشگاه کهریزک شهر تهران در مدت چهار مورد ارزیابی قرار گرفت. مواد و روش ها: 192 نفر سالمند از سالمندان علاقمند به ورود به مطالعه (50 مرد و 142 زن) ساکن در آسایشگاه خیریه کهریزک که 65 سال و بیشتر سن داشتند و به بیماری های کبدی و کلیوی پیشرفته مبتلا نبودند و سابقه عمل جراحی در یک ماه قبل از شروع مطالعه را نداشتند، به طور تصادفی انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. در این افراد آزمایشات هموگلوبین، هماتوکریت، لیپوپروتیین کم تراکم سرم، لیپوپروتیین پرتراکم سرم، قند خون ناشتا و c.r.p قبل و پس از مداخله اندازه گیری گردید. همچنین ابزارهای بررسی وضعیت تغذیه mna، بررسی وضعیت مختصر شناختی mmse، بررسی وضعیت adl و بررسی خطر زخم بستر norton توسط کارشناسان تغذیه ارزیابی گردید. سپس تمام کارکنان و مراقبان پزشکی بهداشتی آسایشگاه کهریزک به مدت سه روز در یک کارگاه آموزشی تحت آموزش قرار گرفتند و پس از گذشت چهار ماه مجددا تمام آزمایشات پاراکلینیکی و تست های بالینی فوق انجام گردید. بعد از ورود اطلاعات، تجزیه وتحلیل آماری با نرم افزار آماری spss انجام گرفت. یافته ها: به طور کلی بر اساس یافته های حاصل از این تحقیق و بر اساس ابزار بررسی mna، 35/9درصد از سالمندان قبل از آموزش دچار سوء تغذیه بسیار شدیده بوده اند که این میزان پس از آموزش به 18/3درصد کاهش یافته است. پس از آموزش میانگین آلبومین از 3/98 به 4/11، هموگلوبین از 12/7 به 13/03درصد، هماتوکریت از 37/86 به 38/8 و ldl از 135/13 به 146/25 و f.b.s از 81/92 به 95/8 افزایش یافت و اختلاف معنی دار بود. میانگین hdl از 43/84 به 42/85 رسید و اختلاف معنی دار نبود. وضعیت تغذیه با سن، اختلال در دهان، اختلال در بلع، مصرف داروهای مورد نظر، وضعیت شناختی افراد، وضعیت امتیاز adl افراد در غذاخوردن و امتیاز نورتون، رابطه معنی دار داشت. نتیجه گیری: براساس یافته های حاصل از پژوهش می توان نتیجه گرفت که آزمایش در بهبود شاخص های تغذیه ای ازجمله آلبومین، هموگلوبین و هماتوکریت موثر بوده و در کاهش تعداد افراد با سوء تغذیه شدید و متوسط نیز موثر بوده است. پیشنهاد می گردد، برنامه های آموزشی تغذیه به صورت مستمر و همراه با مداخله در رژیم غذایی افراد، ارائه گردد.