ارزیابی و تحلیل شرایط ارگونومیکی مبتنی بر مدل تصمیم گیری تاپسیس در یک شرکت تولیدی
چکیده
زمینه و هدف: تکنیک تاپسیس بهعنوان یکی از روشهای تصمیمگیری چند معیاره، به تصمیمگیرندگان کمک میکند تا مشکلات را سازماندهی و تحلیل، و گزینهها را اولویتبندی کنند. در این تحقیق شرایط ارگونومیکی مؤثر بر سلامتی در یک شرکت تولیدی در سال 1393 به کمک روش آرت ارزیابی شده و بر اساس نتایج، با روش تاپسیس سالنهای مختلف کارخانه از نظر اولویت اقدام اصلاحی و بهینهسازی ارگونومیک شرایط کار، دستهبندی شدند. روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و مقطعی است. شرایط در هفت سالن یک کارخانه تولید ظروف چینی، با مجموع تعداد 13 نوع وظیفه، مطالعه گشت. از یک پرسشنامه جهت جمعآوری دادههای دموگرافیک افراد و از روش ارزیابی وظایف تکراری (art)، برای ارزیابی ریسک فاکتورهای ارگونومی استفاده شد. روش تصمیمگیری تاپسیس نیز بهمنظور اولویتبندی واحدهای کاری جهت اجرای اقدامات اصلاحی استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با نرمافزار آماریspss v.20 صورت پذیرفت. یافته ها: نمره نهایی روش art دارای میانگین 07/30 با انحراف استاندارد 43/12میباشد. در میان 240 مورد بررسی شده، 179 مورد (6/74%) در سطح خطر بالا و 8/13% در سطح خطر متوسط ارزیابی شدند. نتایج آرت تاپسیس (art-topsis) نشان داد سالن لهر در اولویت اول اقدام اصلاحی و سالن درجهبندی در آخرین سطح اقدام قرار گرفته است. نتیجهگیری: نتایج تحقیق نشان داد که میتوان روش تاپسیس را با موفقیت به منظور حل چالشهای مهندسی فاکتورهای انسانی به کارگرفت. به نظر میرسد ارائه راهکارهای اصلاحی ماکرو و میکروارگونومی به همراه مشارکت کارگران، مبتنی بر نتایج علمی روشهای تصمیمگیری میتواند اثربخشی فزایندهای جهت ارتقای سطح سلامت در واحدهای صنعتی در پی داشته باشد.