پیوستگی و ارتباط کمپلکس ژنهای hla با بیماری دیابت قندی نوع ۱ در ۸۱ خانواده: پیوستگی شدید ژن drb۱lys۷۱+ با دیابت نوع ۱

مهدی زمانی، mehdi zamani medical genetics section, pediatric center, tehran university of medical sciencesاستادیار، بخش ژنتیک پزشکی مرکز طبی کودکان, گروه ژنتیک دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران جان نیروپ، jean neijrup center for diabetes studies, denmarkپروفسور، مرکز مطالعات دیابت, دانمارک ژانژاک کاسیمان، janjes kasmian human genetics center, katholieke universiteit leuven, belgiumپروفسور، مرکز ژنتیک انسانی, دانشگاه لوون بلژیک

چکیده

مقدمه: مطالعات و تحقیقات زیادی نشان داده است که دیابت نوع1 با چندشکلی ژنهای ناحیهhla روی کروموزوم6 (6p21 ) ارتباط دارد. اخیراً نتایج تحقیقات شاهددار در جمعیت بلژیک در سطح dna نشان داد که بین دیابت نوع 1 و بعضی ژنهای hla کلاسii به ویژه drb1lys71+ ارتباط معنی داری از نظر اماری وجود دارد. روشها: هشتاد و یک خانواده دانمارکی (با حداقل دو فرد مبتلا در هر خانواده) و 82 فرد سالم به عنوان شاهد برای چندشکلی ژنهای hla-drb و54 خانواده از 81 خانواده برای چندشکلی ژنهایhla-b,dqa1,dqb1-hla-b و ژنهای tnfa وtnfb مطالعه شدند. پیوستگی بین دیابت نوع 1 با الل های ژنdrb1 که lys71+ را رمزدهی میکند با آنالیز خواهر برادرهای مبتلای هر خانواده (affected sib pair analysis) مطالعه شد.یافته‎ها: در جمعیت مورد بررسی، ژن هوموزیگوت drb1lys71+ دارای خطر نسبی(rr) 5/103 و پیوستگی بین دیابت نوع 1 با الل‎های ژن drb1lys71+ فوق‎العاده قوی (6-10×1< p) بود. مطالعه مبتنی بر خانواده ( family based association study ) ارتباط ژن با بیماری نشان داد که drb1lys71+ مهمترین ژن در ناحیه hla می باشد که فرد را برای ابتلا به بیماری دیابت نوع 1 مستعد می سازد (38/8=haplotype relative risk ). آنالیز هاپلوتیپ این یافته را تایید کرد.نتیجه‎‎گیری: به نظر می‏آید که drb1lys71+ ژن اصلی مستعدکننده برای دیابت نوع 1 باشد.