ارزشیابی برنامه های کاهش آسیب در زندان های ایران بر اساس نگرش و نظرات مدیران و کارکنان و پزشکان زندان ها

مرضیه فرنیا، marzieh farnia md, mph. general director, health and treatment office of iranian prisons organization and national project director of gfatm project, tehran, iranپزشک عمومی و mph، اداره کل بهداشت و درمان سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی ایران و اداره ملی پروژه صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا تهران، ایران محمد شهبازی، mohammad shahbazi md, gfatm. coordinator in global fund project against hiv/aids and tuberculosis, united nations development program, prisons organization, tehran, iranپزشک عمومی، پروژه صندوق جهانی پروژه صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا دفتر توسعه سازمان ملل متحد در ایران در سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی ایران تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: سازمان زندان ها قباد مرادی، ghobad moradi md, mph, ph.d. assistant professor, social determinant of health research center, (sdhc-muk), department of epidemiology and biostatistics, faculty of medicine, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranاستادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت کردستان ، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایرانسازمان اصلی تایید شده: سازمان زندان ها سپیده علیزاده، sepideh alizadeh ma. hiv/aids associate, united nations development program-iran, gfatm project, iran prison organization, tehran, iranکارشناس ارشد، دفتر توسعه سازمان ملل متحد در ایران، پروژه صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا در سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی ایران، تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت بهمن ابراهیمی، bahman ebrahi pharmacist, deputy of general director of health and treatment iran prison organization, tehran, iranدکترای داروسازی، اداره بهداشت و درمان سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی ایران، تهران، ایرانسازمان اصلی تایید شده: سازمان زندان ها مریم کندی کله، maryam kandi kalle ph.d. student, department of epidemiology and biostatistics department, school of public health, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranدانشجوی دوره دکتری، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دسازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی ایران، شیراز، ایرانسازمان اصلی تایید شده: سازمان زندان ها

چکیده

زمینه و هدف: احتمالا مهمترین و جدی­ترین تهدید بهداشت عمومی برای بشر بعد از بیماری طاعون hiv/aids بوده است. زندان­ها با توجه به شرایط خود می­توانند بیماری­های عفونی مثل hiv/aids و هپاتیت را در داخل خود گسترش داده و سپس آنرا به جامعه انتقال دهند. راهبرد اصلی برای کنترل hiv/aids و هپاتیت در بین معتادان تزریقی اجرای برنامه­های کاهش آسیب است. چند سال است که برنامه­های کاهش آسیب در زندان­های ایران اجرا می­شوند. هدف از این مطالعه ارزشیابی برنامه­های کاهش آسیب در زندان­های ایران بر اساس نظرات مدیران و کارکنان و پزشکان زندان­ها است. روش­کار: 370 نفر از کارکنان زندان­های سراسر کشور طی مطالعه­ای مقطعی در سال 1388 برای اندازه­گیری نظراتشان در زمینه برنامه­های کاهش آسیب، شامل درمان نگهدارنده با متادون و توزیع سرنگ و سوزن مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج : 23/95 درصد کارکنان زندان ها نسبت به اجرای برنامه­ی درمان نگهدارنده با متادون نگرش مثبت داشتند و اجرای آن را در زندان­ها موفقیت آمیز می­دانستند. 35/70 درصد این افراد نسبت به طرح توزیع سرنگ در زندان­ها نیز نگرش مثبت داشتند. نوع استخدام و سابقه­ی کار کارکنان بر نگرشی که این افراد نسبت به برنامه­ی درمان جایگزین با متادون داشتند تاثیر داشت. سن تنها عاملی بود که بر نگرش افراد نسبت به اجرای طرح توزیع سرنگ تاثیرگذار بود. نتیجه­گیری : نگرش و ارزیابی مثبت مدیران، کارکنان و پزشکان زندان ها نسبت به اجرای برنامه­ی درمان جایگزین با متادون نشان دهنده موافقت زیاد این افراد با برنامه­های مذکور است و نشانه موفقیت اجرای این برنامه در زندان­های کشور است. اما موافقت و همراهی کاملی نسبت به برنامه توزیع سرنگ در زندان­ها وجود ندارد. نکته­ای که در برنامه درمان جایگزین با متادون می­تواند نگرانی ایجاد کند این است که5/42 درصد از افراد مورد مطالعه عقیده دارند که اجرای برنامه­ی درمان جایگزین با متادون در زندان ها، اگر کنترل نشود ممکن است که منجر به افزایش اعتیاد گردد.