طراحی و ساخت یک سنسور الکتروشیمیایی با ویژگی اندازه گیری دیازینون در پایش های محیطی و بیولوژیکی

منیره خادم، monireh khadem assistant professor, department of occupational health engineering, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران فرنوش فریدبد، farnoush faridbod assistant professor, center of excellence in electrochemistry, faculty of chemistry, university of tehran, tehran, iranاستادیار،پردیس علوم، مرکز عالی الکتروشیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران پرویز نوروزی، parviz norouzi professor, center of excellence in electrochemistry, faculty of chemistry, university of tehran, tehran, iranاستاد پردیس علوم، مرکز عالی الکتروشیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران عباس رحیمی فروشانی، abbas foroushani rahimi foroushani associate professor, department of epidemiology and biostatistics, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranدانشیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران محمد رضا گنجعلی، mohammad reza ganjali professor, center of excellence in electrochemistry, faculty of chemistry, university of tehran, tehran, iranاستاد پردیس علوم، مرکز عالی الکتروشیمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران سید جمال الدین شاه طاهری، seyed jamaleddin shahtaheri professor, department of occupational health engineering, school of public health, institute for environmental research, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستاد دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران رسول یاراحمدی

چکیده

مقدمه: با توجه به مصرف فراوان سموم آفت کش و اثرات مخرب آ ن ها روی انسان و محیط زیست، استفاده از روش های دقیق و معتبر جهت شناسایی و اندازه گیری این سموم ضروری می باشد. این مطالعه با هدف طراحی سنسوری با گزینش پذیری بالا برای پایش شغلی و محیطی دیازینون به روش الکتروشیمیایی در نمونه های محیطی و بیولوژیکی انجام شد. روش کار: نانولوله های کربنی و پلیمر قالب مولوکولی (mip) به عنوان اصلاح کننده در ساختار الکترود خمیر کربنی (سنسور) استفاده شدند. روش الکتروشیمیایی ولتامتری موج مربعی جهت تعیین مقدار به کار رفت. پارامترهای تأثیر گذار بر پاسخ سنسور مانند ph استخراج، ph آنالیز، غلظت الکترولیت و شرایط دستگاهی مانند فرکانس و دامنه موج مربعی طی آزمایشاتی بهینه سازی شده، سپس پاسخ سنسور برای دیازینون ثبت گردید. یافته ها: براساس نتایج، سنسور توانایی تشخیص گزینش پذیر دیازینون در نمونه های محیطی و بیولوژیکی را داشت. بازه‎ی خطی برای منحنی کالیبراسیون 10-10×5 تا 6-10×1 مولار و حد تشخیـص روش10-10×7/2 مولار محاسبه گردید. سایر ترکیبات موجود در ماتریکس نمونه اثر مداخله کننده ای بر پاسخ سنسور نداشتند. در نهایت سنسور برای تعیین مقدار دیازینون در نمونه های ادرار، آب آشامیدنی و آب رودخانه بدون نیاز به مرحله آماده سازی خاص و پیچیده ای استفاده شد. نتیجه گیری: قابلیت کاربرد سنسورها در تعیین مقدار سموم می تواند نوید بخش پایش های سریع در محل آلودگی بوده و امکان انجام پایش را بدون مراحل آماده سازی خاص‎ برای نمونه فراهم آورد.