بررسی و مقایسه دیدگاه علامه طباطبایی و آلوین پلنتینگا در مورد تنوع ادیان
چکیده
یکی از مهمترین مباحث فلسفه دین، مسأله تنوّع دینی است. دیدگاههای مختلفی در بحث تنوّع دینی از سوی دینپژوهان مطرح شده است. پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه نظریّه آلوین پلنتینگا، فیلسوف دین مسیحی به عنوان مدافع نظریه انحصارگرایی دینی و علّامه طباطبایی، فیلسوف و دین پژوه اسلامی پیرامون تنوّع ادیان می پردازد. از بررسی آثار مختلف علّامه طباطبایی میتوان استنباط نمود که وی با ارائه دیدگاهی شمولگرایانه، بر این باور است که همه ادیان بهنحوی بهرهای از حقیقت داشته، پیروان سایر ادیان هم می توانند اهل نجات و رستگاری باشند، اما دین اسلام به عنوان خاتم ادیان، کاملترین دین محسوب شده، از حقانیت کاملتری برخوردار است و نیز به بهترین وجه می تواند پیروان خود را به فلاح و رستگاری نائل نماید. مهمترین دلیل ایشان برای شمولگرایی این است که هدایت الهی ایجاب میکند تمام انسانها به سعادتی در خور خویش برسند. بیشک، لازمه وسیع دانستن رحمت خداوند آن است که بیشتر انسانها را اهل نجات بدانیم، اما آلوین پلنتینگا برخلاف نظر علامه طباطبایی، با نگرشی انحصارگرایانه در مورد تنوّع دینی، بر این باور است که فقط آموزههای یک دین دارای حقانیت بوده، صرفاً یک دین میتواند دین صحیح باشد و بقیه ادیان باطل خواهند بود. او حقّانیّت و نجات را منحصر در دین مسیح و آموزه ها و تعالیم آن میداند و مسیحیّت را دینی موجّه تلقّّی میکند.