تأثیر گیاهان کود سبز و منابع مختلف نیتروژن بر بیومس علف های هرز و برخی خصوصیات رشدی کلزا

خاتون دبیقی، فارغ التحصیل کارشناسی ارشد اگرواکولوژی دانشگاه شهید چمران اهواز اسفندیار فاتح، عضو هیات علمی گروه زراعت دانشگاه شهید چمران امیر آینه بند، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

به منظور بررسی تأثیر گیاهان کود سبز و منابع مختلف نیتروژن بر روی برخی از خصوصیات رشدی و وزن خشک علف های کلزا در سال زراعی 93-1392 آزمایشی در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شد. آزمایش به صورت کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمار های آزمایشی شامل گیاهان کود سبز در پنج سطح (آیش ، ارزن، ماش، جو و کشت مخلوط ماش و ارزن) به عنوان فاکتور اصلی و منابع مختلف نیتروژن در سه سطح (صفر، 100% نیتروژن شیمیایی و 50% نیتروژن شیمیایی+ کود بیولوژیک نیتروکسین(تلفیقی)) به عنوان فاکتور فرعی بود. به منظور تعیین شاخص سطح برگ و وزن خشک علف های هرز مزرعه کلزا، سه مرحله نمونه برداری در 50، 100 و 150 روز پس از کاشت کلزا صورت گرفت. نتایج نشان داد که بیش ترین عملکرد دانه (2/4467 کیلوگرم در هکتار) از کشت کود سبز ماش و 50% نیتروژن شیمیایی+ نیتروکسین و کمترین عملکرد دانه (2/1434 کیلوگرم در هکتار) از تیمار شاهد (عدم کاربرد کود سبز و نیتروژن) حاصل شد. هم چنین بالاترین عملکرد بیولوژک (5/10401 کیلوگرم در هکتار) از تیمار کود سبز مخلوط ماش و ارزن در ترکیب با کاربرد50 درصد نیتروژن شیمیایی+ تلقیح بذور با نیتروکسین و کمترین عملکرد بیولوژیک(3875 کیلوگرم در هکتار) از تیمار شاهد به دست آمد. بیش ترین میزان شاخص سطح برگ کلزا در مرحله ی گلدهی (100 روز پس از کاشت) به میزان (51/4) در تیمار کود سبز ماش و تیمار تلفیقی کود نیتروژن و کمترین میزان شاخص سطح برگ به میزان (03/0) در نمونه برداری 150 روز بعد از کاشت در تیمار عدم کاربرد کود سبز و نیتروژن مشاهده شد. بیش ترین وزن خشک علف های هرز در تیمار آیش و عدم کاربرد کود نیتروژن (33/150 گرم در متر مربع) در مرحله ی اول نمونه برداری و کمترین وزن خشک علف های هرز (34/23 گرم در متر مربع) در مرحله ی سوم نمونه برداری از تیمار مخلوط ماش و ارزن و تیمار تلفیقی نیتروژن حاصل شد. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد کاربرد گیاهان کود سبز در ترکیب با کودهای بیولوژیک و شیمیایی منجر به بهبود رشد و عملکرد کلزا و کاهش وزن خشک علف های هرز شد.کاربرد گیاهان کود سبز از طریق کاهش رشد و جوانه زنی علف های هرز در ابتدای رشد کلزا و فراهمی عناصر غذایی برای کلزا با کاربرد کود بیولوژیک نیتروکسین و عدم دسترسی به منابع برای علف های هرز، بر رشد و توسعه ی کلزا موثر بوده و بهبود رشد را حاصل کرده است. در مجموع نتایج حاصل از آزمایش نشان داد کاربرد گیاهان کود سبز در ترکیب با کودهای بیولوژیک و شیمیایی منجر به کاهش مصرف کودهای شیمیایی و همچنین بهبود رشد و عملکرد کلزا، افزایش میزان سطح برگ و در نتیجه کاهش وزن خشک علف های هرز مزرعه کلزا گردید.