پهنه بندی آسیبپذیری سکونتگاههای روستایی در برابر زلزله با مدل ahp در محیط gis، مطالعه موردی بخش چورزق شهرستان طارم
چکیده
شناخت مسائل روستاها و ارائه راهکارهای مناسب برای آنها از اقدامات اساسی در راستای نیل به توسعه پایدار روستایی است. یکی از دغدغههای اصلی مدیران و برنامهریزان منطقهای، مخاطرات طبیعی در مناطق مختلف است. شهرستان طارم در شمال استان زنجان به دلیل ساختار خاص زمینشناسی و توپوگرافی آن، آسیبپذیری بالایی در برابر خطر زمین لرزه دارد. در این تحقیق، تلاش شده است تا با استفاده از مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی و روش تحلیل چندمعیاری فضایی و با بکارگیری پنج شاخص محیطی و جمعیتی به پهنهبندی سکونتگاههای روستایی در برابر خطر زلزله اقدام شود. برای این کار، ابتدا پارامترهای موثر شامل: وجود گسل، جنس زمین، شیب، زمینلغزش و تراکم جمعیت انتخاب شده و سپس لایههای اطلاعاتی آنها در محیط gis تهیه و کلاسبندی شد. وزندهی به معیارها با استفاده از منطق فازی و مدل تحلیل سلسله مراتبی (ahp) صورت گرفته و نقشه نهایی پهنهبندی خطر زلزله در چهار کلاس پهنههای با خطر پائین، خطر متوسط، خطر بالا و خطر خیلی بالا به دست آمد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که بخش عمدهای از محدوده شهرستان طارم و سکونتگاههای روستایی منطقه در پهنههای با خطر بالا (45.71 درصد) و خیلی بالا (14.71 درصد) قرار گرفته است. با توجه به پهنههای خطر بالقوه، ضروری است تا محل مناسبی برای اسکان اضطراری در منطقه مکانیابی و تجهیز شود.