مقاله

معرفی یک مدل جدید ترکیبی الگوریتم مبنا به منظور پیش بینی حساسیت زمین لغزش های سطحی اطراف شهر بیجار

عطااله شیرزادی، کریم سلیمانی، محمود حبیب نژاد روشن بها، عطااله کاویان، کامران چپی

چکیده

افزایش صحت و اعتماد و در نتیجه کاهش عدم قطعیت نقشه­های پیش­بینی مکانی مخاطرات زمینی از جمله زمین لغزش­ها یکی از چالش­های پیش رو در این گونه مطالعات می­باشد. هدف این پژوهش ارائه یک مدل ترکیبی جدید داده ­کاوی الگوریتم- مبنا به نام random subspace-random forest (rs-rf)،برای افزایش میزان صحت پیش­بینی مناطق حساس به وقوع زمین لغزش­های سطحی اطراف شهر بیجار می­باشد. در ابتدا، نوزده عامل مؤثر بر وقوع زمین لغزش­های سطحی منطقه ی مورد مطالعه شامل درجه شیب، جهت شیب، ارتفاع از سطح دریا، انحنای معمولی شیب(curvature)، تقعر و تحدب شیب(profile curvature)، همگرایی و واگرایی شیب (plan curcvature)، شدت تابش خورشید (solar radiation)، شاخص قدرت جریان، شاخص نمناکی توپوگرافی، شاخص طول و زاویه شیب، کاربری ارضی، شاخص پوشش گیاهی، لیتولوژی، فاصله از گسل، تراکم گسل، بارندگی، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه و فاصله از شبکه جاده شناسایی شدند. سپس، بر اساس شاخص information gain ratioدوازده عامل مؤثر از بین آن­ها انتخاب و جهت مدل­سازی به کار گرفته شدند. اهمیّت نسبی هر کدام از عوامل در مدل random forest و مدل ترکیبیrs-rfبررسی شدند.معیارهای kappa، precision، recall، f-measure، aurocبرای ارزیابی مدل­ها هم برای داده­های تعلیمی و هم برای داده­های صحت­سنجی استفاده شدند. نقشه­های پیش­بینی مکانی وقوع زمین لغزش­های سطحی با این دو مدل نیز به دست آمدند. نتایج نشان داد که در مدل rf جهت شیب و در مدل ترکیبی rs-rfدرجه شیب مهم­ترین فاکتورهای مؤثر بر وقوع زمین لغزش­های منطقه ی مورد مطالعه شناخته شدند. نتایج ارزیابی مدل توسط معیارهای معرفی شده بیانگر تأیید این مدل­ها برای داده­های تعلیمی و داده های صحت­سنجی بودند. نتایج ارزیابی صحت نقشه پهنه­بندی به دست آمده نشان داد که درصد مساحت زیر منحنیroc(auroc) برای داده­های تعلیمی در مدل rf و مدل ترکیبی rs-rfارائه شده به ترتیب 729/0 و 784/0 وبرای داده­های صحت­سنجی به ترتیب 717/0 و 771/0 به دست آمدند. بطور کلی، نتایج نشان داد که تکنیک random subspaceمنجر به افزایش صحت پیش­بینی مکانی حساسیت زمین لغزش­های سطحی منطقه ی مورد مطالعه شده است. دستیابی به یک نقشه ی پیش­بینی مکانی زمین لغزش­های سطحی با صحت بالاتر، کمک شایانی در توسعه ی معقول­تر تأسیسات، اراضی شهری و روستایی، طرح­های آمایش سرزمین، طرح­های آبخیزداری و همچنین جلوگیری از هدر رفت خاک و فرسایش توده­ای و انتقال رسوبات به پایین دست خواهد شد.

اسناد مشابه