جداسازی و شناسایی یک سویه باکتری شیمیولیتواتوتروف اختیاری اکسیدکننده آهن و گوگرد از چشمههای اردبیل
چکیده
مقدمه: استخراج فلزات از معادن سولفیدی با استفاده از روشهای رایج فیزیکی شیمیایی، علاوه بر آسیب به محیط زیست، بسیار هزینهبر است. کاربرد عناصر زیستی موجود در طبیعت، نظیر باکتریها، در حذف گوگرد از سنگهای معدنی و استخلاص کم هزینهتر فلزات، سالهاست با عنوان فرآیند فروشویی زیستی مورد توجه محققان قرار گرفته است. مواد و روشها: برای انجام این تحقیق، نمونهبرداری از چشمههای اسیدی آب معدنی استان اردبیل انجام شد. نمونهها در محیط حاوی عناصر گوگردی و آهندار غنی شدند و باکتریها پس از کشتهای متوالی در محیط جامد خالصسازی شدند. برای شناسایی باکتری جداسازی شده از روشهای رایج ریخت شناسی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و روش فیلوژنتیکی 16s rdna استفاده شد. نتایج: طبق بررسیهای انجام شده، باکتری جداشده، یک باسیل گرم مثبت اسپوردار با دمای بهینه رشد 25 درجه سانتیگراد و اسیدیته بهینه 4 است و طبق تحلیل فیلوژنتیکی، یک سویه جدید از باکتری bacillus firmus با 99 درصد تشابه بوده است که قادر به اکسیداسیون ترکیبات گوناگون گوگردی (نظیر: تیوسولفات پنج درصد، گوگرد عنصری سه درصد، سولفیت سدیم سه درصد) و آهندار (پیریت 3 درصد، پیروتیت 3 درصد، سولفات آهنii 5/4 درصد و پودر آهن 2 درصد) است. همچنین، این باکتری مس نامحلول سنگ معدن سرچشمه (5 درصد) را به سولفات مس تبدیل میکند و رنگ محیط را به آبی مایل به سبز تغییر میدهد. بحث و نتیجهگیری: با توجه به دما و اسیدیته بهینه، و فعالیتهای اکسیداسیون گوگرد و آهن این باکتری، میتوان از آن در حضور باکتریهای لیتوتروف دیگر به شکل مجموعهای (کنسرسیوم) در فرآیندهای فروشویی زیستی استفاده کرد.