اثر همزیستی قارچ piriformospora indica بر تحمّل به شوری و خشکی استویا (stevia rebaudiana) در شرایط درون شیشهای
چکیده
برای بررسی اثر همزیستی قارچ اندوفیت piriformospora indicaبر برخی ویژگی های رویشی و فیزیولوژیک گیاه دارویی استویا (stevia rebaudiana bertoni) در شرایط تنش هم زمان شوری و خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار در آزمایشگاه کشت بافت پژوهشکدۀ ژنتیک و زیستفناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. عاملهای آزمایش، سه سطح پتانسیل اسمزی (صفر، 5- و 10- بار)، سه منبع اسمزی nacl (n)، مانیتول (m) و nacl+ مانیتول (na+m) و تیمار همزیستی قارچی در دو سطح بدون تلقیح و تلقیح قارچ p. indica بود که به مدّت یک ماه به گیاهچهها اعمال شد و سپس صفات رویشی و فیزیولوژیک اندازهگیری شد. نتایج حاصل از تجزیۀ واریانس نشان داد که برهم کنش سطوح، منبع اسمزی و همزیستی قارچی در بسیاری از صفات بررسی شده، معنیدار است. قارچ p. indicaدر سطح اسمزی 5- بار با کاربرد مانیتول و ترکیب هم زمان دو منبع اسمزی (na+m)، وزن خشک برگ (به ترتیب 112 و 156) و بخش هوایی (به ترتیب 49 و 144 درصد) را نسبت به شاهد افزایش داد. در مجموع، قارچ p. indica در بیشتر سطوح و منابع اسمزی مطالعه شده، رشد رویشی اندامهای گیاهی را بهبود بخشید که بیشترین اثر مثبت آن در تنش خشکی ناشی از مانیتول و همچنین ترکیب هم زمان nacl و مانیتول (na+m) و بهویژه در تنش اسمزی متوسّط (5- بار) مشاهده شد. بنابراین، نتایج این پژوهش، کارایی مثبت تلقیح قارچ p. indica در افزایش تحمّل گیاه دارویی استویا نسبت به تنش اسمزی بود.