پاسخ گیاه سویا (glycine max) به تنش خشکی در رابطه با شاخصهای رشد و برخی آنزیم های کلیدی متابولیسم کربن و نیتروژن
چکیده
تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل محدود کننده تولید محصول در گیاه سویا است. به همین دلیل، شناسایی مکانیسم های مرتبط با تحمل تنش خشکی در گیاه سویا به منظور بهبود و افزایش مقاومت به خشکی با روش های مهندسی ژنتیک بسیار مهم است. در مطالعه حاضر، تأثیر تنش خشکی بر شاخصهای رشد (ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک ساقه و ریشه) و نیز فعالیت آنزیم‌های ایزوسیترات دهیدروژناز (icdh)، فسفو انول پیروات کربوکسیلاز (pepc)، مالات دهیدروژناز (mdh)، گلوتامین سنتتاز (gs) و نیترات ردوکتاز (nr) در ارقام حساس و متحمل به خشکی گیاه سویا ارزیابی شد. نتایج نشان داد که شاخصهای رشد اندازهگیری شده تحت هر دو شرایط مناسب آبیاری (شاهد) و محدودیت آب (تیمار خشکی)، در رقم متحمل به خشکی در مقایسه با رقم حساس، بالاتر بود. فعالیت آنزیم icdh در هر دو رقم، در پاسخ به تنش افزایش یافت، در حالی که این افزایش در رقم متحمل به خشکی در مقایسه با رقم حساس بالاتر بود. فعالیت آنزیم های pepc، mdh، gs و nr تحت شرایط تنش در رقم حساس، کاهش معنیداری را در مقایسه با شاهد نشان داد، در حالی که فعالیت این آنزیم ها در رقم متحمل نسبت به نمونههای شاهد افزایش یافت. به طور کلی، دادههای به دست آمده پاسخ متفاوت فعالیتهای آنزیمی ارزیابی شده دو رقم سویا را که از نظر سطح تحمل به خشکی متفاوت هستند نشان می دهد. همچنین به نظر میرسد که کاهش فعالیت آنزیم های pepc، mdh، gs و nr در رقم حساس به خشکی به واسطه کم آبی احتمالا میتواند از دلایل کاهش رشد در گیاه سویا، تحت شرایط تنش خشکی باشد.