باززایی درون شیشه برخی ژنوتیپ های ایرانی یونجه (medicago sativa l.) از طریق جنین زایی بدنی
چکیده
وجود سیستم بهینه باززایی درون شیشه یکی از پیش نیازهای دستکاری ژنتیکی واریته ها و ژنوتیپ های گیاهان است. در پژوهش حاضر، جنین زایی بدنی ریزنمونه های برگ و دمبرگ چهار ژنوتیپ یونجه به نام های 18-6 (سینتتیک)، 14-4 (قره یونجه قره قزلو)، 27-3 (قره یونجه مراغه) و y-6 (regen-sy) بررسی شد. تشکیل کالوس و جنین زایی بدنی به طور معنی داری تحت تأثیر نوع ریزنمونه و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط کشت قرار گرفت. بیشترین وزن تر کالوس (406/0 گرم) در ریزنمونه های برگ ژنوتیپ 14-4 مشاهده شد. درصد جنین زایی بدنی و تعداد جنین در هر کالوس حاصل از ریزنمونه دمبرگ ژنوتیپ 14-4 بیشتر از سایر ژنوتیپ ها و ریزنمونه ها بود. در ژنوتیپ 18-6، بیشترین درصد جنین زایی بدنی با استفاده از ریزنمونه برگ روی محیط کشت القای حاوی 5 میلی گرم بر لیتر 2,4-d و 2 میلی گرم بر لیتر کینتین به دست آمد. بین جنین های حاصل از ریزنمونه ها و ژنوتیپ های مختلف از نظر فراوانی تبدیل جنین به گیاهچه تفاوت معنی داری وجود نداشت و به طور میانگین، 58 درصد از جنین های کشت شده روی محیط کشت ms به گیاهچه طبیعی تبدیل شدند. جنین زایی بدنی ریزنمونه دمبرگ ژنوتیپ 18-6 در نسبت های بالاتر 1 به 5 کینتین به 2,4-d به دست آمد. در حالی که ریزنمونه ژنوتیپ 18-6 در نسبت 1 به 5/2 از کینتین به 2,4-d فرآیند جنین زایی موفقی را نشان نداده بود. جنین های تولید شده از کارآیی خوبی برای تبدیل شدن به گیاهچه برخوردار بودند و از روش ارایه شده در این تحقیق می توان در مطالعات مولکولی و مهندسی ژنتیک این گیاه استفاه نمود.