معرفی فلور، شکل زیستی و کورولوژی بانک بذر خاک ذخیره گاه شمشاد (buxus hyrcana pojark)، پارک جنگلی سی سنگان
چکیده
در پژوهش حاضر، ترکیب گیاهی بانک بذر خاک ذخیره گاه شمشاد سی سنگان با استفاده از روش کشت گلخانه ای بررسی شد. نمونه برداری بانک بذر خاک در 150 نقطه از رویشگاه در دو دوره زمانی اواخر آبان ماه و اوایل خرداد ماه با استفاده از یک قاب فلزی 400 سانتی مترمربعی تا عمق 5 سانتی متری انجام شد. نتایج نشان داد که در بانک بذر خاک منطقه، تعداد 67 گونه گیاهی متعلق به 63 جنس و 38 تیره گیاهی حضور داشتند. 45 گونه متعلق به 28 تیره در بانک بذر خردادماه و 59 گونه متعلق به 32 تیره در بانک بذر آبان ماه شناسایی شد. تیره های asteraceae با 7 گونه (5/10 درصد)، lamiaceae با 6 گونه (9 درصد)، poaceae با 5 گونه (5/7 درصد) و rosaceae با 4 گونه (6 درصد)، به عنوان بزرگترین تیره های گیاهی موجود در بانک بذر خاک منطقه بودند که در مجموع 8/32 درصد از کل گونه ها را شامل شدند. همچنین، نتایج نشان داد که همی کریپتوفیت ها (4/28 درصد) و کوروتیپ اروپا-سیبری (9/23 درصد) به ترتیب به عنوان مهم ترین گروه های ساختاری طیف زیستی و فیتوکوریون ترکیب گیاهی بانک بذر خاک منطقه محسوب می شوند. از تعداد کل گونه های شناسایی شده در بانک بذر خاک منطقه، تعداد 30 گونه (6/44 درصد) فقط در ترکیب گیاهی بانک بذر خاک حضور یافته و اصلاً در پوشش گیاهی روزمینی مشاهده نشدند. در این ارتباط، فقط بذور 10 گونه چوبی شب خسب، انجیر، توت، کلهو، داغداغان، لیلکی، شمشاد، اوجا، آزاد و ممرز در بانک بذر خاک منطقه ثبت گردید که از میان آنها فقط 6 گونه نخست قابلیت تشکیل بانک بذر خاک دایمی را دارند. این موضوع نه تنها شباهت کم بین پوشش گیاهی روزمینی و بانک بذر خاک در اکوسیستم های جنگلی معتدله را تأیید می کند بلکه اهمیت مطالعه بانک بذر خاک در معرفی دقیق تر ظرفیت تنوع زیستی گیاهی منطقه را نیز نشان می دهد.