بررسی اثر تنظیم کننده های رشد بر جوانه زنی و ریزازدیادی گیاه دارویی برازمبل (perovskia abrotanoides) در شرایط in vitro
چکیده
هدف از بررسی حاضر به دست آوردن ترکیب مناسبی از هورمون های نفتالن استیک اسید (naa) همراه با بنزیل آمینوپورین (bap) یا کینتین (kin) برای کاهش دوره خواب بذر peroveskia abrotanoides، بررسی اندام زایی و ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی نوشاخه ها و ریشه های نوپدید در شرایط in vitro بود. بذرها پس از سترون شدن در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (ms) حاوی bap یا kin (در غلظت های صفر، 1، 5/2 و 5 میلی گرم در لیتر) همراه با naa )در غلظت های صفر، 1/0، 25/0 و 5/0 میلی گرم در لیتر) کشت شدند. تمام آزمایش ها بر اساس طرح فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی با کمینه 5 تکرار انجام شد. درصد جوانه زنی 30 روز پس از کشت و میزان شاخه زایی، تعداد برگ، سطح برگی، طول شاخه ها و ریشه های نوپدید هشتاد روز پس از کشت بذرها تعیین شد. بیشترین درصد جوانه زنی (93 درصد) در تیمار kin mg/l 5 و تیمار kin mg/l 5/2 + naa mg/l 1/0 به دست آمد که نقش این سیتوکینین را در شکست خواب بذر نشان داد. تأثیر bap در افزایش شاخه زایی بیشتر از kin بود (30 نوشاخه پس از تیمار mg/l bap 5/2). برعکس، naa بر شاخه زایی p. abrotanoides اثر مهار کننده ای داشت و با افزودن آن به محیط کشت تعداد نوشاخه ها به نصف کاهش یافت. بیشترین سطح برگی (mm2 15) در محیط هایی به دست آمد که بذرها تنها با naa تیمار شده بودند. بالاترین درصد کالوس زایی (حدود 80 درصد) در محیط های حاوی 25/0 یا 5/0 میلی گرم در لیتر naa همراه با 5/2 میلی گرم در لیتر bap یا kin حاصل شد. غلظت متوسطی از سیتوکینین های بررسی شده به تنهایی یا همراه با غلظت متوسطی از naa، نظیر تیمار kin mg/l 5/2 + naa mg/l 25/0، بیشترین تأثیر را در انباشتگی رزمارینیک اسید در اندام های نوپدید داشت (mg/g dw 21/75). در حالی که اندام های نوپدید رشد یافته روی محیط هایی که تنها حاوی naa بودند، دارای فعالیت آنتی اکسیدانی و محتوای رزمارینیک اسید کم تری بودند.