اثر اکسین و سایتوکینین بر تولید کالوس، اندام زایی و تغییرات محتوای آلکالوئید تام در تاتوره تماشایی (datura innoxia)
چکیده
تاتوره تماشایی (datura innoxia) از تیره سیب زمینی، حاوی تروپان آلکالوئیدهای ارزشمند دارویی است. در این بررسی، از کشت رویان های جنسی بذر این گیاه در شرایط درون شیشه ای گیاهچه به دست آمد و قطعات جداکشت حاصل از آن، شامل یک میان گره و دو جوانه جانبی به منظور بررسی اثر برخی از هورمون های رشد بر تولید کالوس، اندام زایی و محتوای آلکالوئید تام، در محیط کشت b5 حاوی غلظت های مختلف iaa (0، 5/0، 1، 5/1، 2 میلی گرم در لیتر)، ba (0، 5/0، 1، 5/1 میلی گرم در لیتر) و naa (0، 5/0، 1، 5/1، 2 میلی گرم در لیتر) کشت داده شد. غلظت های دو هورمون اخیر به صورت متقابل نیز به کار رفتند. محتوای آلکالوئید تام کالوس ها پس از استخراج به وسیله اسپکتروفوتومتر در 258 نانومتر به دست آمد و با محتوای آلکالوئید تام گیاهچه مقایسه شد. نتایج تشکیل کالوس را در حضور بنزیل آدنین و نفتالن استیک اسید، نشان داد و افزایش غلظت نفتالن استیک اسید موجب افزایش معنی دار وزن ترکالوس و همچنین افزایش محتوای آلکالوئید تام آن شد. در حضور ایندول استیک اسید افزایشی در تولید کالوس و اندام زایی مشاهده نشد. مقایسه محتوای آلکالوئید تام کالوس با اندام هوایی و ریشه گیاهچه های تاتوره تماشایی در محیط کشت b5 فاقد هورمون نشان داد که در محیط فاقد هورمون، کالوس ها نسبت به بافت های تمایز یافته حاوی آلکالوئید کمتری بودند، ولی استفاده از هورمون های naa و ba موجب افزایش آلکالوئید تام کالوس نسبت به اندام های کشت یافته در شیشه شد.