اثر محلول پاشی اسید سالیسیلیک بر ویژگی های بیوشیمیایی و عملکرد دانه جو (hordeum vulgare l.) رقم نصرت در شرایط تنش شوری
چکیده
اگرچه نقش اسید سالیسیلیک بر تحمل شوری گیاهان بهخوبی نشان داده شده است، لیکن برای درک بهتر سازوکار های فیزیولوژیک آن به پژوهش های بیشتری نیاز است. در این پژوهش اثر محلول پاشی غلظتهای اسید سالیسیلیک (صفر، 5/0، 0/1، 5/1 و 0/2 میلی مولار) بر ویژگیهای بیوشیمیایی و عملکرد دانه جو رقم نصرت در شرایط غیرشور و شور (به ترتیب 2 و 12 دسی زیمنس برمتر) در مرکز ملی تحقیقات شوری در استان یزد در سال های زراعی 92-1391 و 93-1392 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش شوری باعث افزایش محتوای پروتئینهای محلول، پرولین آزاد، مالون دی آلدئید و نشت یونی بهترتیب بهمیزان 1/22، 7/147، 2/87 و 9/102 درصد شد، درحالیکه شاخص پایداری غشا و غلظت کلروفیلهای a و b را بهترتیب بهمیزان 2/33، 4/31 و 3/59 درصد کاهش داد. تنش شوری همچنین باعث کاهش معنیدار عملکرد دانه به میزان 2/34 و 9/40 درصد (بهترتیب در سالهای اول و دوم آزمایش) شد. محلول پاشی اسید سالیسیلیک باعث تعدیل اثر منفی تنش شوری گردیده و افت عملکرد دانه در اثر تنش شوری از 1/42 درصد در تیمار بدون محلولپاشی به 3/27 درصد در تیمار 5/1 میلیمولار در سال اول و از 7/43 درصد در تیمار بدون محلولپاشی به 8/33 درصد در تیمار 0/1 میلیمولار در سال دوم کاهش یافت. محلول پاشی اسید سالیسیلیک باعث افزایش پروتئینهای محلول، پرولین آزاد، غلظت کلروفیلهای a و b و کاروتنوئیدها و همچنین شاخص پایداری غشا گردید و از سوی دیگر میزان مالون دی آلدهید و نشت یونی را کاهش داد. نتایج نشان داد که اسید سالیسیلیک در شرایط غیرشور و شور بهترتیب تا غلظتهای 0/2 و 5/1 میلیمولار اثر بهتری بر گیاه جو داشتند. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که محلول پاشی اسید سالیسیلیک با بهبود ویژگی های بیوشیمیایی گیاه جو، باعث بهبود تحمل گیاه به شوری و کاهش اثر منفی تنش شوری و افزایش عملکرد دانه آن می شود.