مقاله

حذف یارانه سوخت و کاهش آلودگی هوا در مشهد (با استفاده از مدل تعادل عمومی قابل محاسبه)

مریم مقیمی، مسوول مکاتبات):دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. ناصر شاهنوشی، استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. شهناز دانش، دانشیار گروه عمران، دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران. بیت ا.. اکبری مقدم، استادیارگروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، ایران. محمود دانشور، استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد ، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: آلودگی هوای شهری یکی از بزرگ­ترین پیامد­های شهرنشینی می­باشد که در نتیجه آن هر روز بر تعداد افرادی که بر اثر ناراحتی­های تنفسی، قلبی و ریوی، جان خود را از دست می­دهند، افزوده می­شود. شهر مشهد از جمله کلان شهر­های ایران است که مانند سایر کلان شهرها مبتلا به شرایط و مسائل خاص خود می­باشد. این شهر به دلیل کثرت آلایند­ه­ها و منابع آلوده­کننده هوا در ردیف هفتم شهر­های آلوده کشور قرار دارد. هدف اصلی این مطالعه بررسی اثرات حذف یارانه سوخت­های فسیلی بر تقاضای سوخت، رفاه و آلودگی هوا در مشهد می­باشد. روش بررسی: با استفاده از جدول داده- ستانده استان خراسان رضوی، اهداف مطالعه در قالب مدل تعادل عمومی قابل محاسبه مورد بررسی قرار گرفته است و در چهار سناریوی حذف یکباره، در مدت 3 و 5 سال و در 11 نرخ مالیاتی نتایج مورد ارزیابی قرارگرفت. یافته ها: نتایج به دست آمده حاکی از آن است­که با حذف یارانه سوخت­های فسیلی، تقاضای واسطه­ای و مصرفی سوخت­های فسیلی کاهش می­یابد. حذف یکباره یارانه سوخت، تقاضای داخلی گاز را 3/197 درصد و تقاضای داخلی فرآورده­های نفتی را 3/157 درصد کاهش می­دهد. و میزان آلودگی­های ناشی از co2، so2، nox، co، ch و spmبه ترتیب حدود 9/169درصد، 8/151 درصد و 9/158 درصد، 7/169 درصد، 4/205 درصد و 154 درصد کاهش می­یابد. نتیجه گیری در همه سناریو­ها با لحاظ اثر مثبت کاهش آلودگی، تغییرات رفاه مثبت بوده است. ولی بالاترین نرخ رشد رفاه با درنظرگرفتن اثرات زیست­محیطی، نرخ حذف 15 درصد می­باشد.

اسناد مشابه