بررسی پاسخ جوانه زنی سه گونه گندمی چندساله stipa caucasica ، festuca valesiaca و poa densa به تیمارهای دود و حرارت
چکیده
آتشسوزی به عنوان یک عامل مهم تغییر جوامع گیاهی محسوب شده و باعث تغییرات پوشش گیاهی در طولانی مدت میشود. اثرات عوامل مختلف مربوط به آتش مانند دود و حرارت بر جوانهزنی را میتوان با شبیهسازی آتش مورد بررسی قرار داد. در این مطالعه نمونههای بذر سه گونه stipa caucasica ، festuca valesiaca وpoa densa جمع آوری شده از منطقه مورد مطالعه در پارک ملی گلستان در معرض تیمارهای مختلف شبیهسازی دود (۱:۵۰۰، ۱:۱۰۰۰ و ۱:۲۰۰۰ نسبت حجمی مایع دود) و حرارت (۵۰، ۸۰ و ۱۰۰ درجه سانتیگراد) قرار گرفته و به مدت ۴۵ روز در ژرمیناتور قرار داده شدند. جوانهزنی گونهها به صورت شمارش در ده دوره مختلف انجام و پارامترهایی نظیر درصد جوانهزنی و سرعت جوانهزنی اندازهگیری شد. در بین تیمارهای مختلف حرارتی اعمال شده بیشترین میزان سرعت جوانهزنی در تیمار ۸۰ درجه و در گونههای f.valesiaca با مقدار a۹۸/۱±۱۵و درp.densa با مقدار a۴۱/۳±۲۰ بود. اما بیشترین درصد جوانهزنی در تیمار بدون حرارت در دو گونه festuca valesiaca وpoa densa و در تیمار مایع دود 1:2000 در گونه stipa caucasica ، با مقادیر 50، 99 و 15 درصد مشاهده شد. تیمارهای مختلف دود تاثیر معنیداری بر جوانهزنی نشان ندادند. معنیدار بودن تاثیر تیمارهای حرارت به دلیل حساسیت گونهها به دماهای بالاتر میباشد. بنابراین آگاهی از نوع پاسخ گونههای مختلف میتواند در برنامههای اصلاحی و مدیریتی مرتع در مناطقی که مستعد آتشسوزی هستند و یا زمانی که امکان ایجاد آتشسوزی در مرتع جهت مطالعه فراهم نیست مفید واقع شود.