فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز (cm apx) و میزان بیان ژن کد کننده آن تحت تنش شوری در توده های خربزه (cucumis melo l.) بومی سیستان

سمیه منتظری نژاد، somayeh montazerinezhad agricultural biotechnology, university of zabol.بیوتکنولوژی کشاورزی دانشگاه زابل محمود سلوکی، mahmoud solouki department of plant breeding and biotechnology, university of zabol.اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه زابل براتعلی فاخری، barat ali fakheri department of plant breeding and biotechnology, university of zabol.اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه زابل

چکیده

شوری از جمله عوامل نامساعد محیطی است که رشد و عملکرد گیاهان زراعی را تحت تأثیر قرار می­دهد. تنش­ها باعث بروز دامنه وسیعی از واکنش­ها در گیاهان، از تغییر بیان ژن و متابولیسم سلول تا تغییر در سرعت رشد و عملکرد می­شوند. در این پژوهش به منظور بررسی میزان بیان ژن cm apx و تغییرات آنزیم آنتی­اکسیدان آسکوربات پراکسیداز (apx) در سه توده خربزه بومی سیستان، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط کنترل شده و تنش شوری (250 و 350 میلی مولار nacl) اجرا شد. پس از آن پاسخ آنزیمی و بیان نسبی ژن آسکوربات پراکسیداز (cm apx) با استفاده از روش real time pcr در سه توده خربزه قندک، سفیدک و سفیدک خط دار انجام گرفت. بر اساس نتایج به­دست­آمده، در سطح شوری mm 250 بیان ژن cm apx در هر سه توده نسبت به نمونه کنترل افزایش نشان داد اما این افزایش بیان در توده قندک و سفیدک در سطح پنج درصد معنی­ دار شد. در سطح شوری mm 350 بیان ژن cm apx درهر سه توده مورد بررسی کاهش یافت. در این سطح شوری، بیان ژن cm apx در توده سفیدک خط دار به صورت معنی داری نسبت به نمونه کنترل در سطح پنج درصد کاهش نشان داد. افزایش بیشتر فعالیت آنزیم آنتی­اکسیدان آسکوربات پراکسیداز در کنار بیان پایدارتر و بیشتر ژن (cm apx) در توده قندک نشان داد که این توده بهتر توانست تنش شوری را تحمل نماید و کاهش بیان این ژن در توده سفیدک خط دار به همراه کاهش فعالیت آنزیمی آن نشان­دهنده حساسیت این توده به شرایط تنش شوری است. پیشنهاد می­شود که دیگر ژن­های مربوط به آنزیم­های آنتی­اکسیدان و همچنین ارتباط آنها با هم در توده های خربزه بومی سیستان مورد بررسی قرارگیرد.