پتروگرافی، شیمی کانی ها و ژئوشیمی گرانیتوئیدهای مجموعه پلوتونیک سامن (جنوب غرب ملایر، همدان)
چکیده
مجموعه پلوتونیک ملایر در شمال نوار سنندج-سیرجان در غرب ایران قرار گرفته است. در مرکز این مجموعه، توده نفوذی با ترکیب گرانودیوریت معروف به گرانودیوریت سامن قرار دارد که با توده های کوچک مافیک و سنگ های گرانیتی همراه است. بخش اصلی توده نفودی را سنگ های تونالیتی-گرانودیوریتی تشکیل می دهد. سنگ های مونزوگرانیتی که بر خلاف سایر مجموعه های پلوتونیک نوار سنندج-سیرجان مانند الوند قسمت ناچیزی از این مجموعه را تشکیل می دهد، شاید بعد از توده تونالیتی-گرانودیوریتی تشکیل و جایگزین شده باشد و از نظر ژئوشیمیایی دارای ویژگی های کالک آلکالن و پرآلومین و از نوع s است در حالی که سنگ های تونالیتی-گرانودیوریتی منطقه متاآلومین و از نوع i هست. این گرانیتوئیدها در نمودارهای عنکبوتی از lile k)، rb و (th غنی شدگی و از hfse nb)، p و (ti تهی شدگی نشان می دهد. همچنین، در این نمودارها lree نسبت به hree دارای غنی شدگی است که این ویژگی ها در سنگ های مناطق فرورانش و حواشی فعال قاره ای دیده می شود. ترکیب بیوتیت موجود در گرانودیوریت ها از نوع سیدروفیلیت، آمفیبول ها از نوع هورنبلند و پلاژیوکلاز ها از نوع آندزین است. محاسبات فشارسنجی، فشار 1 تا 2/1 کیلو بار (معادل عمق 3 تا 4 کیلومتر) را برای سنگ های نفوذی نشان داده است. دمای تبلور سنگ های گرانودیوریتی در فشار 1 کیلو بار حدود 2/592 تا 9/756 درجه سانتیگراد و در فشار 2/1 کیلو بار، 2/591 تا 6/757 درجه سانتیگراد تخمین زده می شود.