ویژگی های کانه زایی و انواع دگرسانی های وابسته در مظهر معدنی نبی جان (آذربایجان خاوری- شمال غرب ایران)

فریده وزیری هشی، محمد لطفی، محمدهاشم امامی

چکیده

نشانه معدنی نبی جان از نظر جغرافیایی در 20 کیلومتری جنوب باختری شهرستان کلیبر و بر اساس تقسیم بندی های ساختاری در زون البرز- آذربایجان واقع شده است. واحدهای نفوذی منطقه به سن الیگوسن و با ترکیب سنگ شناختی مونزودیوریت-دیوریت تا گابرو-مونزوگابرو در واحدهای آهکی و ولکانیکی کرتاسه فوقانی نفوذ کرده و سیال های با منشاء ماگمایی حاصل از این توده ها، سبب دگرگونی خود توده و سنگ های آتشفشانی و دگرگونی واحد آهکی اطراف شده است. چهار زون دگرسانی اصلی پتاسیک، فیلیک، سیلیسی و پدیده تورمالینی شدن در مظهر معدنی نبی جان شناسایی شده اند. از نظر کانی زایی، می توان کانی های پیریت، طلای آزاد، کالکوپیریت، آرسنوپیریت، اسفالریت، مالاکیت، آزوریت، ماگنتیت و هماتیت را در منطقه مشاهده نمود. اکتشافات ژئوشیمیایی با برداشت 425 نمونه صورت گرفته است که بر اساس داده ها، بالاترین عیار مس در منطقه 41200گرم در تن و پایین ترین عیار آن 12گرم در تن تعیین گردیده است. میانگین عیار طلا در منطقه ppm 44/0است. شواهد صحرایی و مطالعات آزمایشگاهی، تشکیل و کانه زایی طلا و مس در منطقه را در کنترل عوامل ساختاری و شیمیایی نشان می دهد.