مقاله

تحلیل داستان شاه و کنیزک در مثنوی مولوی

چکیده

داستان شاه و کنیزک نخستین داستان مثنوی و نخستین سخن مولوی پس از ذکر ماجرای نمادین و تمثیلی نامه نی است. به احتمال قوی به سبب قرابت زمانی و مکانی نی نامه با این داستان، یکی از جدی ترین داستانهای مثنوی است و همان گونه که مولوی تمام آن را که در مثنوی بیان آن را در نظر داشته، در نی نامه بیان کرده است1، در این داستان نیز غالب اصول و عقاید مربوط به جهان بینی، تجارب روحانی و حیاتی و ماجرای روح آدمی در جسم را در قالب داستانی تمثیلی بیان کرده است. در این یادداشت، ضمن تحلیل این داستان، دلایلی از جزئیات داستان جهت اثبات وجود سطح تمثیلی آن - که مورد تردید برخی از شارحان مثنوی است - آمده و در کنار آن برخی عقاید و نظریات مولوی که در مطاوی داستان تجلی یافته، ذکر شده است .

اسناد مشابه

  • تحلیل داستان شاه و کنیزک در مثنوی مولوی

    داستان شاه و کنیزک نخستین داستان مثنوی و نخستین سخن مولوی پس از ذکر ماجرای نمادین و تمثیلی نامه نی است. به احتمال قوی به سبب قرابت زمانی و مکانی نی‌نامه با این داستان، یکی از جدی‌ترین داستانهای مثنوی است و همان گونه که مولوی تمام آن را که در مثنوی بیان آن را در نظر داشته، در نی ن

  • مقایسه تحلیلی سلامان و ابسال جامی و شاه و کنیزک مثنوی مولوی

    مقاله۲۰۱۲شعر پژوهیمریم روضاتیان، سیدعلی اصغر میرباقری فرد

    دکتر سیده مریم روضاتیان* دکتر سیدعلی اصغر میرباقری فرد** دانشگاه اصفهان چکیدهسلامان و ابسال دومین منظومه از هفت اورنگ جامی و قصه‌ای رمزی، تمثیل گونه و اسطوره‌ای است. این قصه از روزگاران دور شهرت داشته است و حنین بن اسحاق، ابن سینا، ابن طفیل، خواجه نصیر طوسی و ... آن را روایت کرده

  • جستجو، عنصر ثابتِ بُن مایه اصلی داستان دقوقی در مثنوی مولوی

    مقالهمتن پژوهی ادبیشهلا خلیل الهی، استادیار دانشگاه شاهد

    داستان پردازی و آوردن حکایات، تمثیلات و به طور کلّی طرح «قصّه در قصّه» از ویژگی-های ساختار روایی مثنوی است. از میان داستان های مثنوی، داستان نمادین دقوقی، چیره دستی مولانا را در داستان پردازی نمایان می سازد. این داستان، قصّه ای است حادثه پردازانه که در آن شخصیّت اصلی با وقایع شگف

  • تحلیل سوررئالیستی داستان دقوقی در مثنوی مولوی

    مقالهپژوهش های نقد ادبی و سبک شناسیسبیکه اسفندیار، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان.

    بررسی مؤلفه های مکتب سوررئالیسم حاکی از آن است که شباهت های بسیاری میان این مکتب با عرفان وجود دارد. داستان دقوقی در مثنوی مولانا (610 ق) یکی از مبهم ترین داستان های عرفانی است که قابلیت زیادی در مطابقه با مؤلفه های سوررئالیستی دارد. مؤلفه هایی چون اوتوماتیزم (خودنگاری)، حیرت، دی

  • جستجو، عنصر ثابتِ بُن‌مایة اصلی داستان دقوقی در مثنوی مولوی

    داستان‌پردازی و آوردن حکایات، تمثیلات و به طور کلّی طرح «قصّه در قصّه» از ویژگی-های ساختار روایی مثنوی است. از میان داستان‌های مثنوی، داستان نمادین دقوقی، چیره‌دستی مولانا را در داستان‌پردازی نمایان می‌سازد. این داستان، قصّه‌ای است حادثه‌پردازانه که در آن شخصیّت اصلی با وقایع شگف

  • تحلیل سوررئالیستی داستان دقوقی در مثنوی مولوی

    مقاله۲۰۱۶پژوهش های نقد ادبی و سبک شناسیسبیکه اسفندیار

    بررسی مؤلفه‌های مکتب سوررئالیسم حاکی از آن است که شباهت‌های بسیاری میان این مکتب با عرفان وجود دارد. داستان دقوقی در مثنوی مولانا (610 ق) یکی از مبهم‌ترین داستان‌های عرفانی است که قابلیت زیادی در مطابقه با مؤلفه‌های سوررئالیستی دارد. مؤلفه‌هایی چون اوتوماتیزم (خودنگاری)، حیرت، دی