آلودگی زیست محیطی آب و رسوبات رودخانه گرگانرود در محدوده شهر گنبد
چکیده
رودخانه گرگانرود یکی از مهم ترین رودخانههای استان گلستان است که نقش مهمی در تأمین آب این استان دارد. هدف از این مطالعه ارزیابی آلودگی رودخانه گرگانرود در محدودۀ شهر گنبد می باشد. به این منظور ویژگی های فیزیکی و شیمیایی 10 نمونه آب و رسوب و نیز غلظت عناصر بالقوه سمی در این نمونه ها با استفاده از روش های استاندارد اندازهگیری شد. با توجه به مقادیر جامدات حل شده کل (844 تا 3532 میلی گرم بر لیتر ) و هدایت الکتریکی (1535 تا 5970 میکروزیمنس بر سانتی متر )، آب رودخانه گرگانرود برای مصارف آبیاری نامناسب است. داده های هیدروشیمیایی نشان می دهد که تیپ نمونههای آب در نمونه های محدوده شهر کلروره سدیک و در نمونه های خارج از محدوده شهر سولفاته سدیک میباشد. این امر احتمالاً نشانگر تأثیر ورود فاضلاب های شهری بر تغییر تیپ آب است. غلظت عناصر بالقوه سمی به ویژه آرسنیک، کادمیم، کروم و سرب در تمامی نمونه های آب بالاتر از مقادیر استاندارد در رودخانه های جهان است. شاخصهای ژئوشیمیایی (ضریب غنی شدگی، ضریب آلودگی و ضریب بار آلودگی) و روابط همبستگی بین عناصر بالقوه سمّی و عناصر اصلی در نمونه های رسوب نشان دهنده تأثیر فعالیت های انسان بر افزایش غلظت عناصر به ویژه در ایستگاه های محدودۀ شهر میباشد. همچنین، نتایج به دست آمده نشانگر تأثیر ویژگی های فیزیکی وشیمیایی رسوبات، به ویژه میزان مواد آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، ph و میزان کربنات بر جذب عناصر بالقوه سمّی می باشد.