تجربه های آموخته شده مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت در ایران؛ تحلیل وضع موجود، تبیین مشکلات و راه کارها

رویا صفری فرامانی، r safari faramani modeling in health research center, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranمرکز تحقیقات مدل سازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان حسام الدین اکبرین، h akbarin division of epidemiology & zoonoses, department of food hygiene and quality control, faculty of veterinary medicine, university of tehran, tehran, iranبخش اپیدمیولوژی و زئونوزها، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران علی اکبر حقدوست، aa haghdoost hiv/sti surveillance research center, and who collaborating center for hiv surveillance, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranمرکز تحقیقات مراقبت اچ‏آی‏وی و بیماری‏های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان امین بیگ زاده، a beigzadeh iranian who collaborating centres’ secretariat office, kerman university of medical sciences, kerman, iranدبیرخانه مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت در ایران، دانشگاه علوم پزشکی کرمان امیر حسین تکیان، ah takian department of global health & public policy, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranگروه سلامت جهانی و سیاستگزاری عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران رضا ملک زاده، r malekzadeh digestive disease research center, digestive diseases research institute, tehran university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات سرطان های گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی تهران احسان مصطفوی

چکیده

مقدمه و اهداف: با توجه به جایگاه مراکز همکار سازمان جهانی بهداشت در کشور، این مطالعه به منظور ارزیابی وضع فعلی آن‏ها و شناسایی فرصت ها، مشکلات و ارایه راه کارهای عملی در زمینه ی حل مشکلات این مراکز طراحی شد. روش کار: این مطالعه مقطعی با استفاده از پرسشنامه باز در سال 1393 انجام شد. محور اصلی پرسشنامه ها وضع مراکز از نظر تحقق اهداف، مشکلات نیروی انسانی، تأمین منابع مالی، ارتباطات و هم چنین پیشنهادهایی در زمینه حل مسایلی در این حیطه ها بود. یافته های حاصل از مرحله اول این مطالعه در دومین نشست رؤسای مراکز همکار در اسفند ماه ۱۳۹۳ در کرمان مطرح و مورد تأیید قرار گرفت و در همان جلسه پرسشنامه های مرحله دوم توزیع و تکمیل شدند. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شد. نتایج: بیش تر مراکز، نمره خود را از نظر رسیدن به اهداف کشوری (59/11) در مقایسه با اهداف جهانی (20/14) و اهداف خودتنظیمی (70/14) در وضعیت نامطلوب تری ارزیابی نموده بودند. مشکلات مالی و نیز نبود ردیف استخدامی برای جذب نیروها از مهم ترین مشکلات مراکز بود. حمایت بیش تر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان جهانی بهداشت و دانشگاه های پشتیبان، تشکیل شبکه های علمی تحقیقاتی در سطح ملی و بین المللی برای تسهیل ارتباطات، انعقاد تفاهم نامه های همکاری به منظور اشتراک تجربه ها و منابع و نیز تضمین رعایت حقوق مادی و معنوی پژوهشگران و هم چنین معرفی توانمندی های مراکز در سطح ملی و بین المللی، از پیشنهادهای ارایه شده بودند. نتیجه گیری: حمایت بیش تر سازمان جهانی بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه های پشتیبان می تواند موجب ارتقای روزافزون عملکرد این مراکز در کشور شود.