بررسی عوامل شخصیتی و تکانشگری در مردان سالمند فعال و غیر فعال شهر تبریز در سال ۱۳۹۱

مهتا اسکندرنژاد، mahta eskandarnejad motor behavior and sport psychology department, physical education and sports science faculty, tabriz university, tabriz, iranتبریز، دانشگاه تبریز،دانشکده تربیت بدنی، گروه رفتار حرکتی حمیده دیندار، hamideh dindar motor behavior and sport psychology department, physical education and sports science faculty, tabriz university, tabriz, iranتبریز، دانشگاه تبریز،دانشکده تربیت بدنی، گروه رفتار حرکتی فریبا ملائی، fariba mollaei motor behavior and sport psychology department, physical education and sports science faculty, tabriz university, tabriz, iranتبریز، دانشگاه تبریز،دانشکده تربیت بدنی، گروه رفتار حرکتی

چکیده

مقدمه وهدف: عوامل مختلف شخصیتی و انتخاب زندگی فعال می­تواند مستقیما بر سبک زندگی و رفتارهای افراد سالمند تأثیرگذارد، بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه عوامل شخصیتی و تکانشگری در مردان سالمند فعال و غیر فعال در شهر تبریز طراحی شده است. مواد و روش­ها: پژوهش حاضر از نوع علی-مقایسه­ای پس رویدادی به همراه طرحی توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه این پژوهش شامل سالمندان سالم شهر تبریز با دامنه سنی 60-85 سال در سال 1391 بود که 90 نفر از آنها به صورت دردسترس انتخاب شدند. برای بررسی عوامل شخصیتی از پرسشنامه پنج عاملی neo و برای بررسی تکانشگری از پرسشنامه تکانشگری بارت استفاده شد. به دلیل کامل نبودن برخی از پرسشنامه­ها در مجموع 80 پرسشنامه بررسی شد (40 سالمند فعال و 40 سالمند غیر فعال). برای بررسی داده­ها از آزمون­های تی مستقل، تحلیل واریانس و ضریب همبستگی پیرسون و نرم افزار spss نسخه 19 استفاده شد یافته ­ها: بر اساس نتایج به دست آمده، تفاوت معناداری بین سالمندان فعال و غیرفعال در خرده­مقیاس گشودگی (0/013=p) وجود داشت. همچنین بین این دو گروه از لحاظ تکانشگری و اغلب عوامل شخصیتی تفاوت معنی داری وجود نداشت. از سوی دیگر رابطه مستقیم معنادار بین متغیرهای تکانشگری کل با روان­نژندگرایی (0/393=p=0/02 ,r) و رابطه معکوس معناداری با برون­گرایی (0/320-=rr، p=0/013)، موافق بودن (0/598-=p=0/001,r) و باوجدان بودن (0/648-=p=0/01,r) وجود داشت. در ارتباط با عوامل تکانشگری همانند تکانشگری کل، عوامل بی­ برنامگی (0/272=p=0/037,r) و تکانشگری حرکتی (0/320=p=0/013,r) و تکانشگری شناختی (p=0/003،r=0/386) با روان نژندگرایی رابطه مستقیم معنی دار و با برون­گرایی (0/317-=p=0/014,r)، موافق بودن (0/447-p= 00/01,r=) و باوجدان بودن (0/528-p=0/001 ,r=) رابطه معکوس معنی داری داشت. نتیجه­ گیری: تفاوتی بین مؤلفه های تکانشگری و خرده مقیاس های عوامل شخصیتی (بجز گشودگی) در دو گروه مردان سالمند فعال و غیرفعال وجود نداشت. با این حال بین تکانشگری کل با برخی عوامل شخصیتی رابطه وجود داشت که می تواند متأثر از عوامل متعددی از جمله میزان فعالیت باشد.