بررسی مؤلّفه های رمانتیستی رمان بامداد خمار
چکیده
رمانتیسم نه فقط یک مکتب ادبی بلکه جنبش و نهضتی جهانی است که زمینه های گوناگونی همچون: ادبیّات، فلسفه، علوم اجتماعی و سیاسی، معماری، موسیقی، نقاشی، سینما و جز آن را در برمی گیرد. این مکتب از لحاظ تاریخی در اروپای قرن نوزدهم اوج گرفت، امّا به تدریج سراسر اروپا را در نوردید و حتی کشورهای غیر اروپایی را تحت تأثیر خود قرار داد. از جمله ی این کشورها ایران بود؛ نخستین مؤلّفه های این مکتب در شعر دوران مشروطه ظهور یافت. از آن زمان به بعد بر اثر آشنایی ادبا با زبان فرانسه، بسیاری از آثار رمانتیک به فارسی ترجمه شد؛ لذا داستان نویسان و شاعران تحت تأثیر این مکتب قرار گرفتند. اصطلاح رمانتیسم از جهتی به آثار عامیانه، مردمی و عامّه پسند اطلاق می شود. رمان بامداد خمار نوشته ی فتّانه حاج سیّدجوادی یکی از پرفروش ترین رمان های رمانتیک معاصر کشور است که نخستین بار در سال ۱۳۷۴ منتشر و در طول سالهای بعد بارها تجدید چاپ شد. این مطالعه که به شیوهی کتابخانه ای است ضمن تعریف مختصری از مکتب رمانتیسم و معرفی اصول آن، به بررسی مؤلّفه های این مکتب در رمان بامداد خمار می پردازد. مهمترین اصول مکتب رمانتیسم که در رمان بامداد خمار وجود دارد: عشق، همدلی و یگانگی با طبیعت، هیجان و احساسات، تکیه بر تخیّل، نوستالژی، علاقه به دین، غلبه ی جهان ذهنی بر جهان واقعی و فردگرایی است.